"Dziedzictwo kulturowe Zakopanego jest zagrożone" - alarmuje Najwyższa Izba Kontroli w najnowszym raporcie dotyczącym zabytków architektury drewnianej. Jak informuje NIK, do czasu zakończenia kontroli, w gminie Zakopane nie uchwalono gminnego programu opieki nad zabytkami. Kontrolerzy mają także zastrzeżenia do pracy Miejskiego Konserwatora Zabytków, który wg nich nie zapewnił odpowiedniego nadzoru nad zabytkami, między innymi przez niepełny czas pracy oraz kilkumiesięczne nieobecności.
Kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli zwrócili przede wszystkim uwagę na to, że w Zakopanem cały czas nie ma programu opieki nad zabytkami. "Mieliśmy zastrzeżenie do pracy miejskiego konserwatora zabytków, który w naszej ocenie nie zapewnił sprawnego nadzoru nad zabytkowymi obiektami" - mówi Wojciech Dudek z krakowskiego NIK-u.
Zły stan drewnianej architektury miasta dostrzega także zakopiański radny Jacek Herman. Jak mówi, nawet przy głównych ulicach Zakopanego można zobaczyć rudery. "Kościuszko, Turnia, tam kiedyś tańczyła Modrzejewska. Te domy były kiedyś perełkami architektonicznymi. W tej chwili deweloperzy tylko czekają. Bo prawdziwych właścicieli już nie ma, w większości nie żyją" - twierdzi radny.
Miasto zapewnia, że zabytkową architekturę stara się chronić. Wiceburmistrz Agnieszka Nowak-Gąsienica przekonuje, że zwiększono liczbę osób zajmujących się opieką zabytków. Ostatnio miasto zdobyło prawie pięć i pół miliona złotych dotacji na remonty. "Obecnie remontowany jest budynek Czerwonego Dworu, w kolejce jest też remont budynka dworca PKP oraz Rówień Krupowa. Oprócz tego zweryfikowaliśmy listę ewidencjonowanych zabytków, pracujemy nad gminnym programem opieki nad zabytkami, zwiększyliśmy pulę pieniędzy na ewidencjonowane zabytki, które będą dotowane przez miasto" - wyjaśnia wiceburmistrz.
Zmorą w Zakopanem mają być też pożary. Od 2014 do 2017 roku było ich aż 28, z czego ponad 20 to mogły być podpalenia. "Przyczyną pożarów w 6 przypadkach było podpalenie, w 7 zaprószenie ognia przez nieznanego sprawcę, a w 8 przypadkach nie ustalono przyczyny pożaru. A więc 3/4 tych pożarów nastąpiło w wyniku celowego działania" - ocenia Wojciech Dudek. I jak dodaje przedstawiciel NIK - wpływ na to mają wysokie ceny działek oraz nieruchomości w Zakopanem.
Agata Nowakowska-Wolak z Zakopiańskiego Alarmu Urbanistyczno-Architektonicznego przekonuje, że problem jest znany od dawna. "Budynki ubezpieczano, a potem dziwnym trafem one płonęły. To tak jakby najlepszy sposób pozbycia się problemu. Stary dom jest bardzo trudny do odrestaurowania" - podkreśla.
Raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczy lat 2014-2016. Na terenie gminy Zakopane w gminnej ewidencji zabytków znajduje się blisko 1200 obiektów drewnianych, z czego 64 wpisano do rejestru zabytków.
(Tomasz Bździkot/ew)
