Nowe badania naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego i kilku innych uczelni pokazują, że Podhale - dziś uznawane za obszar sejsmicznie spokojny - było w przeszłości miejscem silnych trzęsień ziemi. Ich ślady zachowały się w rzeźbie terenu.
Dr hab. Piotr Kłapyta z Wydziału Geografii i Geologii UJ wraz z zespołem badaczy przeprowadził pierwsze kompleksowe badania paleosejsmiczne na przedpolu Tatr. Naukowcy zidentyfikowali nieznany wcześniej uskok tektoniczny w rejonie miejscowości Brzegi, na wschód od Bukowiny Tatrzańskiej.
W terenie widoczny jest on jako wyraźna skarpa o wysokości do 4 metrów i długości około 3 kilometrów. Tego typu forma jest charakterystyczna dla silnych trzęsień ziemi, o magnitudzie przekraczającej 6 stopni. Skala uskoku jest wyjątkowa jak na Karpaty i trudna do wyjaśnienia wyłącznie procesami powierzchniowymi.
Zastosowane analizy terenowe, geofizyczne i modelowanie rzeźby terenu potwierdziły istnienie strefy uskokowej pod powierzchnią ziemi. Dodatkowym dowodem były wyniki wykopu badawczego, w którym stwierdzono przesunięcie osadów o około 40 centymetrów.
Na podstawie modelowania naukowcy oszacowali, że aktywność uskoku miała miejsce między 40 a 10 tysiącami lat temu, w późnym plejstocenie. Oznacza to, że na Podhalu dochodziło wówczas do wielokrotnych trzęsień ziemi.
Odkrycie ma duże znaczenie dla poznania historii sejsmicznej Karpat i pokazuje, że nawet regiony o niskiej współczesnej aktywności sejsmicznej mogą skrywać ślady dawnych, silnych wstrząsów. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Geomorphology”.
