Czwartek, 19 lis 11 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Nie klimat, a owce zmieniły Tatry? Zaskakujące wnioski naukowców

Na przestrzeni 100 lat w Tatrach nie stwierdzono wyraźnego wpływu ocieplenia klimatu; odnotowano wzrost liczby gatunków roślin, a jednocześnie zauważono silny wpływ wypasu owiec – wynika z badań naukowców. Badania, których wyniki opisano w czasopiśmie Journal of Ecology, przeprowadzili naukowcy z Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Czech Academy of Sciences oraz Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Nie klimat, a owce zmieniły Tatry? Zaskakujące wnioski naukowców
Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.

Analizę oparto na porównaniu współczesnych danych terenowych z dokumentacją zbiorowisk leśnych sporządzoną w latach 20. XX wieku przez wybitnych polskich botaników, m.in. Władysława Szafera i Bogumiła Pawłowskiego oraz ich współpracowników. Analizą objęto 56 powierzchni badawczych rozmieszczonych w polskiej części Tatr wzdłuż gradientu wysokościowego.

Jak wykazali naukowcy, wbrew wcześniejszym przewidywaniom, różnorodność gatunkowa roślin naczyniowych wyraźnie wzrosła w ciągu ostatniego stulecia, szczególnie na niższych wysokościach. Jednocześnie zwiększył się udział gatunków wymagających dużej wilgotności, takich jak wysokie byliny ziołoroślowe, oraz roślin azotolubnych. Jak podkreślili autorzy, „różnorodność gatunkowa roślin wzrosła istotnie między badaniami historycznymi a współczesnymi”.

Badacze zaznaczają, że nie potwierdzono wyraźnego wpływu ocieplenia klimatu na roślinność leśną.

„Wbrew naszym początkowym oczekiwaniom nie stwierdziliśmy sygnału termofilizacji – procesu, w którym gatunki przystosowane do chłodniejszych warunków zastępowane są przez gatunki wymagające wyższych temperatur” – wskazali naukowcy.

Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku Tatry znajdowały się pod silną presją gospodarczą. W latach 40. wypasano tu nawet ok. 30 tys. owiec, co prowadziło do degradacji roślinności i gleby.

„Uważamy, że odnowa roślin o wyższych wymaganiach wilgotnościowych jest głównie spowodowana zaprzestaniem intensywnego wypasu” – podkreślili autorzy.

Równocześnie, jak wskazują przyrodnicy, w XIX i XX wieku masowo wycinano las reglowy na opał dla hut, a w miejsce buczyn sadzono monokultury świerka, które zakwaszały glebę. Obecnie lasy reglowe stopniowo wracają do stanu sprzed intensywnej gospodarki człowieka.

Zdaniem naukowców obserwowane przez stulecie zmiany w tatrzańskiej przyrodzie to efekt ustania gospodarczych presji po utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego w 1954 r., a ocieplenie klimatu nie było dominującym czynnikiem kształtującym zbiorowiska roślin leśnych w Tatrach.

„Brak wyraźnej termofilizacji wskazuje, że przypisywanie zmian bioróżnorodności wyłącznie zmianom klimatu może prowadzić do błędnych decyzji w zarządzaniu” – zauważają przyrodnicy.

Komentarze

Powiązane

  • Lis z kanapką, niedźwiedź przy śmietniku. TPN apeluje do turystów

    Filip Drożdż

  • W Tatrach ślisko jak na lodowisku. Turyści powinni zabrać raczki

    Filip Drożdż

  • Selfie może zdradzić wszystko. TPN będzie tropił wykroczenia turystów w mediach społecznościowych

    Filip Drożdż

Najpopularniejsze

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Zwrot w sprawie pochówku zamachowca z Krakowa. Zgłosił się ktoś z rodziny

    Ola Sobczak

  • Kraków: Branża turystyczna chce wspólnych działań po tragedii na Rynku, obawia się anulowania rezerwacji

    Radio Kraków

  • Zwrot w sprawie spopielarni zwłok pod Tarnowem. NSA przyznał rację inwestorowi, a w tle... referendum

    Bartłomiej Maziarz

  • Prezydent Gibała ogłasza konkursy na dyrektorów i pełnomocników. Będzie też nowe stanowisko

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Jacek Zieliński: Wieczysta potrzebuje stabilizacji

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

  • Dlaczego w Piwnicznej telefony milczą? Mieszkańcy nie mogą dodzwonić się nawet pod numer 112

  • W Limanowej chcą odwołać burmistrz i radę miasta. Podpisy już złożone

  • LISTY DO ŚWIĘTEGO MIKOŁAJA 2026

  • Pałac Radziwiłłów w Grojcu w rękach gminy. Są pierwsze plany