Chrześcijanie rozpoczynają Triduum Paschalne, czyli trzy dni przygotowujące do święta Zmartwychwstania Pańskiego. W Wielki Czwartek przed południem w kościołach katedralnych jest odprawiana tzw. "msza krzyżma". Olej poświęcony podczas tej mszy jest używany do udzielania sakramentów chrztu, bierzmowania i namaszczenia. Liturgia wieczorna Wielkiego Czwartku upamiętnia ustanowienie Eucharystii oraz sakramentu kapłaństwa.
Posłuchaj, co mówi ks. Zdzisław Sochacki, proboszcz wawelskiej katedry
Początek Triduum Paschalnego
W Katedrze na Wawelu - najmniejszej liczebnie parafii w Polsce - o 18.00 rozpoczęła się msza święta odprawiana przez krakowskiego metropolitę arcybiskupa Marka Jędraszewskiego. Podczas niej obmył on nogi 12 mężczyznom z ośrodka dla ubogich w Skale, prowadzonym przez Ojców Albertynów.
"W roku świętego Brata Alberta obrzędowi towarzyszył ważny symbol. Bochenek chleba wręczany każdemu po tej posłudze przypomina to, co Jezus uczynił w wieczerniku. Trzeba być dobrym jak chleb. Teraz ten gest pokazuje, że naśladujemy Chrystusa, który jest sługą dla ubogich" - mówił Radiu Kraków ks. Zdzisław Sochacki, proboszcz wawelskiej katedry.
Na zakończenie liturgii Wielkiego Czwartku Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do tak zwanej "ciemnicy".
Święto kapłanów
Katolicy wspominają w Wielki Czwartek Ostatnią Wieczerzę, na której Jezus ustanowił sakramenty Eucharystii i kapłaństwa. To świadectwo uniżenia Boga z miłości do człowieka - mówi ks. dr Grzegorz Strzelczyk - teolog i znany rekolekcjonista.
"Uczniowie Jezusa nie rozumieli, co się dzieje. My już rozumiemy tę perspektywę wydania się Jezusa na krzyżu za nas. A ten gest obmycia nóg to dowód na ostateczne uniżenie się Boga z miłości do człowieka" - mówi ks. Strzelczyk.
Księża są sługami organizacyjnymi kościoła. Zdaniem ks.dr Grzegorza Strzelczyka - "im bardziej będą sługami, tym mniej będzie napięć w Kościele" - dodaje teolog.
Spowiedź na ostatnią chwilę
W kościołach w całej Polsce trwa spowiedź wielkanocna. Przed konfesjonałami ustawiają się długie kolejki, bo wielu katolików zdecydowało się na sakrament pokuty w ostatniej chwili. Chcą zdążyć przed Świętami Wielkiej Nocy. Czy takie szybkie spowiadanie ma sens? Dominikanin Ojciec Tomasz Zamorski jest przekonany, że ma to sens. Pod warunkiem, że nie będzie to jednak "punkt do odhaczenia" - dodaje zakonnik.
"Ufam, że jesteśmy ludźmi, którzy się zmieniają, że nie traktujemy pokuty jako kolejnego obowiązku do odhaczenia przed świętami" - mówi O. Zamorski.
Warto przypomnieć, że obowiązek spowiedzi przynajmniej raz w roku - dotyczy całego okresu wielkanocnego. Według kalendarza okres ten kończy się w niedzielę Zesłania Ducha Świętego, czyli w tym roku - 4 czerwca.
Wielki Tydzień u polskich luteran
Luteranie obchodzą Wielki Tydzień, zwieńczenie czterdziestodniowego czasu pasyjnego. To wyjątkowy okres w Kościele, którego centralnym świętem będzie Wielki Piątek – mówi rzecznik Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w Polsce Agnieszka Godfrejów-Tarnogórska.
W Wielki Czwartek wierni w świątyniach wspominają ustanowienie przez Jezusa Chrystusa sakramentu Wieczerzy Pańskiej. "Luteranie podkreślają realną i substancjalną obecność ciała i krwi Chrystusa w sakramencie. Komunia Św. jest zawsze udzielana pod dwiema postaciami. Wielki Czwartek ma radosny charakter, bo jest okazją do wdzięczności za Sakrament Ołtarza" – podkreśliła Godfrejów-Tarnogórska.
Centralnym świętem luterańskim jest Wielki Piątek. "Bóg umiera, aby żyć mógł człowiek" – podkreśliła rzecznik Kościoła.
Jak dodała, w parafiach ewangelickich nie ma tradycji budowania grobu Chrystusa.
W Polsce dla wiernych Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Wielki Piątek jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W wielu domach przestrzega się postu, choć – jak zaznaczyła rzecznik Kościoła - nie jest on obowiązkowy. Rezygnuje się z oglądania telewizji, słuchania radia i korzystania z Internetu.
W tym roku w tym samym terminie świętują katolicy i wierni obrządku wschodniego
W niektórych świątyniach tego dnia biskupi dokonują obrzędu umycia nóg dwunastu kapłanom, na pamiątkę ewangelicznego wydarzenia, kiedy to Jezus umył nogi swoim uczniom. Taki obrzęd miał miejsce m.in. czasie liturgii w katedrze metropolitalnej św. Marii Magdaleny w Warszawie, gdzie dwunastu duchownym obmył nogi zwierzchnik Cerkwi w Polsce, metropolita Sawa.
Wielki Czwartek obchodzą też grekokatolicy, m.in. na Podkarpaciu. "Tego dnia wspominamy tajemnicę Eucharystii - Chrystusa, który pozostał z wiernymi pod postaciami chleba i wina, oraz tajemnice mszy świętej i kapłaństwa" - powiedział PAP dziekan sanocki ks. Andrzej Żuraw.
Wieczorem wierni ponownie przyjdą do cerkwi, by uczestniczyć w nabożeństwach pasyjnych, podczas których - trzymając w rękach zapalone świece - wysłuchają dwunastu fragmentów z czterech Ewangelii poświęconych męce Pańskiej.
Cerkiewna świeca Wielkiego Czwartku ma takie znaczenie jak świeca gromniczna w Kościele katolickim. Światło wierni zabiorą do domów, gdzie dymem będą symbolicznie znaczyć progi i obchodzić wszystkie pomieszczenia, by uczynić tam znak krzyża. Świece te używane są później podczas wszystkich uroczystych modlitw.
W tradycji prawosławnej Wielki Czwartek nazywany bywa "czystym". Domostwo powinno być już tego dnia wysprzątane na święta. To także dzień, który tradycyjnie zaczynał się kąpielą, najlepiej w wodzie przyniesionej wczesnym rankiem ze studni, rzeki lub strumienia, co miało oczyszczać i dawać zdrowie na cały rok.
(Anna Łoś, PAP/ew)
