Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią najczęstszą przyczynę zgonów na świecie. Na zawał serca w naszym kraju co roku umiera ok. 15 tys. osób. Choroby sercowo-naczyniowe to grupa zaburzeń serca i naczyń krwionośnych. Do najistotniejszych czynników ryzyka w przypadku chorób serca należą: nadciśnienie tętnicze krwi, zaburzenia gospodarki lipidowej, cukrzyca, palenie tytoniu, niewłaściwe odżywianie, siedzący tryb życia, nadwaga i otyłość, nadmierny przewlekły stres, wiek i płeć.
Mięsień sercowy działa niczym pompa, która rozprowadza tak cenną dla organizmu człowieka krew. Do głównych chorób serca należą:
· Choroba wieńcowa - niedokrwienna serca: polega na niedotlenieniu komórek mięśnia sercowego, które prowadzi do jego niewydolności. Główne objawy to: duszności i ból w klatce piersiowej, pocenie się, płytki oddech i osłabienie.
· Zaburzenia rytmu serca - zaburzenia rytmu serca, czyli arytmia to stan, w którym skurcze mięśnia sercowego są nieregularne, poza normą określającą ich częstotliwość. U zdrowego człowieka serce bije około 60 - 80 uderzeń na minutę.
· Niewydolność mięśnia sercowego - jest to stan, w którym uszkodzony jest mięsień sercowy. Krew pompowana jest znacznie wolniej, a ilość dostarczanego tlenu i składników odżywczych jest mniejsza, prowadząc w ten sposób do niewydolności serca. Główne objawy to: wysoki poziom zmęczenia, duszność, obrzęki stóp.
· Zapalenie mięśnia sercowego - to choroba polegająca na wystąpieniu stanu zapalnego komórek serca. Głównymi objawami są: duszność, bóle w klatce piersiowej, kołatanie serca, a także tachykardia, obrzęki kostne i męczliwość.
· Nerwica serca - to zaburzenie bezpośrednio związane ze stresem. W sytuacjach stresowych serce może zwiększyć wydajność nawet pięciokrotnie, a osoba borykająca się z tym problemem odczuwa przyspieszone bicie serca, kołatanie, duszność w klatce piersiowej, mdłości.
Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią najczęstszą przyczynę zgonów na świecie. Na zawał serca w naszym kraju co roku umiera ok. 15 tys. osób. Na nadciśnienie tętnicze choruje ponad 10 mln pacjentów. O niewydolności serca kardiolodzy mówią w kategoriach nowej, niezakaźnej epidemii. Szacuje się, że dziś cierpi na nią ok. miliona Polaków, w ciągu dekady liczba chorych zwiększy się o połowę.
Jak zadbać o zdrowe serce?
· Spożywaj zdrowe tłuszcze. Ludzki organizm potrzebuje tłuszczów wielonienasyconych i jednonienasyconych. Jedyny rodzaj, bez którego może się obejść, to tłuszcze trans, które są dodawane do żywności wysokoprzetworzonej. Spożywanie tłuszczów trans zwiększa ryzyko udaru i chorób serca.
· Dbaj o higienę jamy ustnej. Zaburzenie flory bakteryjnej jamy ustnej determinuje 3-krotnie zwiększony wzrost zachorowań na choroby sercowo-naczyniowe m.in. zawał mięśnia serca, udar mózgu, przewlekłą niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca.
· Pamiętaj o odpowiedniej ilości snu. Zadbaj o minimum 8-godzinny, nieprzerwany odpoczynek w nocy. Jeśli chrapiesz lub cierpisz na bezdech senny, podejmij leczenie.
· Zadbaj o aktywność fizyczną. Długie siedzenie zwiększa ryzyko zakrzepicy żył głębokich. Sprzyja również występowaniu nadwagi i otyłości, dlatego ruszaj się przez cały dzień. Parkuj dalej od biura, spaceruj kilka razy w czasie pracy.
· Unikaj palenia (również biernego). Według Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego wdychanie dymu tytoniowego przyczynia się rocznie do około 34 tysięcy przedwczesnych zgonów z powodu chorób serca i do ponad 7 tysięcy przypadków śmierci spowodowanych rakiem płuc.
· Badaj się profilaktycznie:
- skorzystaj z programu Profilaktyka 40 PLUS (są w nim m.in. stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy; stężenie glukozy we krwi; pomiar ciśnienia tętniczego; pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI),
- program profilaktyki chorób układu krążenia u lekarza POZ: Adresatami programu są w szczególności osoby obciążone czynnikami ryzyka, zadeklarowane do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i w tym roku będące w 35, 40, 45, 50 oraz 55 roku życia, u których nie została dotychczas rozpoznana choroba układu krążenia i które w okresie ostatnich 5 lat nie korzystały ze świadczeń udzielanych w ramach programu (także u innych świadczeniodawców). Badania można wykonać u swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej bez skierowania, który zbada min. poziom cholesterolu i glukozy we krwi oraz oceni ryzyko zachorowań na te choroby.
Dieta DASH dla zdrowego serca
W profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych na tle miażdżycy eksperci rekomendują żywność nieprzetworzoną lub mało przetworzoną, zawierającą błonnik. Szczególnie polecana jest dieta DASH, uznawana za złoty standard diety dla zdrowego serca, a właściwie dla zdrowych tętnic wieńcowych. DASH jest doskonałym elementem profilaktyki pierwotnej wielu chorób dietozależnych. To dieta o właściwościach prozdrowotnych, pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze i zapobiega jego rozwojowi, pomaga też obniżyć poziom cholesterolu LDL, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz cukrzycy typu 2.
