W obchodach przed pomnikiem upamiętniającym akcję "III Most" wzięli udział mieszkańcy, samorządowcy oraz duchowni. Przypomnijmy, ta bohaterska akcja miała miejsce w nocy z 25 na 26 lipca 1944 roku.Na lądowisku na łąkach w podtarnowskiej Wał - Rudzie wylądował samolot aliantów - Dakota. Anglicy przejęli wówczas zdobyty przez polski wywiad opis techniczny i części tajnej broni Hitlera – rakiety V-2.
Posłuchaj wypowiedzi
Podczas uroczystości zastępca dowódcy akcji "III Most" pułkownik Zdzisław Baszak podkreślał, że dzięki podjętym działaniom ocalono Londyn. "Pamiętam, że Anglicy na lądowisku mieli problem z benzyną, której było bardzo mało. Wówczas Dakota zabrała około 160 kilogramów materiałów wybuchowych i rzecz najcenniejszą, dane dotyczące groźnej broni Hitlera, które dla Anglików były wielkim ratunkiem" - wspomina płk Baszak.
Akcje "III Most" planowano w wielkim pośpiechu, działania były bardzo niebezpieczne i skomplikowane. Całą akcję zabezpieczało około 400 osób, w tym oddziały AK oraz mieszkańcy wsi położonych niedaleko od lądowiska w Wał - Rudzie, gdzie wylądował samolot aliantów. Anglicy przejęli wówczas informacje zdobyte przez polski wywiad dotyczące V-2 - pierwszej w historii udanej konstrukcyjnie rakiety, którą stworzył zespół niemieckich konstruktorów Wechrmachtu w czasie II wojny światowej. Był to projekt konstrukcji nowej broni, na który przeznaczono ogromne środki finansowe.Głównym przeznaczeniem pocisków V-2 był ostrzał miast Wielkiej Brytanii.
Przed startem pasażerowie przeżyli dramatyczne chwile. Kiedy już wszyscy siedzieli w samolocie okazało się, że podmokły grunt łąki sprawił, że samolot zakopał się w nim i nie mógł się poderwać. Dwie próby ruszenia maszyny zakończyły się niepowodzeniem.
"Akcja, która miała trwac kilka minut przeciągnęła się do godziny. Były problemy z wystartowaniem samolotu, ale dzięki pomysłowi podłożenia pod samolot desek, udało się, że wystartował. Części rakiety trafiły do Londynu w ręce aliantów" - mówi Ryszard Żądło, prezes tarnowskiego okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
"To żołnierze Armii Krajowej ziemi tarnowskiej pomogli skutecznie aliantom w walce z bronią Hitlera" - kończy prezes Żądło.
W podtarnowskiej Zabawie, aby upamiętnic to wydarzenie z 1944 roku, odbyła się msza św. w intencji uczestników akcji "III Most". Przed pomnikiem upamiętniającym akcję "III Most" w Wał - Rudzie odśpiewano hymn państwowy i złożono kwiaty.
Agnieszka Bednarz
