W walce o czyste powietrza czasami nie pomaga trudne sąsiedztwo! Na zanieczyszczenia z gmin z tzw. obwarzanka narzeka Kraków, na bliskość Kalwarii Zebrzydowskiej narzeka też Stryszów. Tę gminę w powiecie wadowickim odwiedziliśmy w ramach wspólnej akcji Radia Kraków i EkoMałopolski.
Mieszkańcy Stryszowa pytani o jakość powietrza często zwracają uwagę na trudne sąsiedztwo. Chodzi o bliskość Kalwarii Zebrzydowskiej, jednej z najbardziej zanieczyszczonych gmin w Małopolsce.
„Tu jest trochę lepiej. Ludzie czasem palą, wiadomo, czym się da. Ale na pewno nie jest tak źle jak w Kalwarii Zebrzydowskiej” – zwracają uwagę mieszkańcy w rozmowie z reporterem Radia Kraków.
Stryszów - podobnie jak inne małopolskie gminy - pomaga mieszkańcom składać wnioski o wymianę pieców, prowadzi lekcje i warsztaty, a także kontrole. Chociaż w Stryszowie nie ma straży gminnej, pracownicy urzędu do tej pory skontrolowali ponad 200 palenisk w domach i firmach - mówi Mateusz Bródka, gminny ekodoradca. W kilkunastu przypadkach pobrano próbki popiołu do badań.
„Do tej pory pobraliśmy 15 próbek. Faktycznie było parę przypadków spalania niedozwolonych substancji, ale to odsetek” – podaje ekodoradca.
Wójt Stryszowa Szymon Duman mówi, że interwencje najczęściej dotyczą przedsiębiorców oraz osób, które pracują w zakładach meblarskich i obuwniczych w sąsiedniej Kalwarii Zebrzydowskiej. To oni najczęściej dorzucają do piece odpadki z linii produkcyjnych.
„Rzeczy niedozwolone nie palą osoby, których nie stać na dobry opał. Palą najczęściej osoby, które mają zakłady produkcyjne w domach. My to kontrolujemy i dajemy tzw. żółte kartki. Mieszkańcy mają świadomość, że trzeba dbać o środowisko. Jest jednak pewna grupa społeczna, przedsiębiorcy, którzy mają dostęp do ścinek tapicerskich, skrawków z produkcji butów i próbują tym w domach palić. Podczas kontroli zwracamy im na to uwagę” – tłumaczy wójt Stryszowa.
Kary to jednak ostateczność. Stryszów postawił przede wszystkim na edukację. Od trzech lat prowadzone są zajęcia z seniorami oraz dziećmi w szkołach. Dotyczyły już segregacji śmieci, ochrony wody a w tym roku jakości powietrza. Te działania przynoszą lepszy skutek niż mandaty - przekonuje wójt Duman.
„Chcemy przede wszystkim uświadamiać i edukować, a wszystko zaczyna się od dziecka, które wróci ze szkoły i podpowie opiekunom: nie palmy butelkami w piecu, wrzućmy je do pojemnika na segregację śmieci” – dodaje Szymon Duman.
Między innymi za działania edukacyjne w tym roku Stryszów zgarnął aż cztery nagrody w wojewódzkim konkursie ekoLIDERZY. Samorząd wyróżniono w kategoriach ekoGMIN wiejskich oraz za szereg ekoPRZEDSIĘWZIĘĆ.
