Przy wejściu na historyczny teren byłego niemieckiego KL Auschwitz I odwiedzający mogą zobaczyć, poddane konserwacji, pierwsze powojenne znaki pamięci, które do tej pory znajdowały się na poobozowych budynkach lub w historycznej przestrzeni – podało w sobotę Muzeum Auschwitz.
Paweł Sawicki z biura prasowego oświęcimskiej instytucji poinformował, że ustawione zostały tam: kamień pozostawiony w Miejscu Pamięci przez prezydenta Izraela Chaima Herzoga w 1992 roku, a także dwie tablice z połowy lat 90. ze ściany bloku 15, poświęcone harcerzom osadzonym w Auschwitz oraz członkom AK działającym na terenie przyobozowym.
Sawicki zaznaczył, że „jest to drugi etap trwającego projektu, który zakłada konserwację oraz prezentację powojennych upamiętnień odwiedzającym muzeum”.
- Wszystkie pozostałe tablice umieszczone w przeszłości na historycznych obiektach Miejsca Pamięci powinny znaleźć się w nowym miejscu jeszcze w tym roku - powiedział.
Dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński wyjaśnił, że priorytetem w działaniach „jest ochrona autentyzmu całego poobozowego terenu i jego oryginalnych pozostałości”. - Dotyczy to zarówno osobistych przedmiotów należących do ofiar, dokumentów, jak i historycznych budynków oraz ruin. W przeszłości, szczególnie w pierwszych dekadach istnienia muzeum, na ścianach niektórych historycznych budynków oraz w poobozowej przestrzeni umieszczano tablice, kamienie i niewielkie formy upamiętnienia. Były one wyrazem pamięci o różnych grupach ofiar, osobach i wydarzeniach związanych z historią Auschwitz. Z czasem jednak ugruntowała się i dojrzała nasza filozofia konserwatorska – powiedział.
Zdaniem Cywińskiego, realizowany projekt łączy dwa elementy misji muzeum: ochronę historycznej substancji byłego obozu oraz ochronę pamięci o ofiarach Auschwitz.
- Wszystkie tablice znajdujące się na terenie są ważnymi śladami powojennej pamięci. Jednak do tej pory funkcjonowały one w pewnym rozproszeniu. Teraz, po poddaniu ich niezbędnym pracom konserwatorskim, trafiają do specjalnie przygotowanej nowej przestrzeni pamięci – dodał.
Paweł Sawicki wskazał, że tablice znajdują się przy głównej trasie zwiedzania, zaraz przy wyjściu z tunelu prowadzącego z Centrum Obsługi Odwiedzających na teren byłego obozu. Zwiedzający mogą tam wysłuchać odczytywanych nazwisk ofiar Auschwitz.
W ocenie dyrektora Cywińskiego, tablice są lepiej widoczne, a jednocześnie zostają osadzone w szerszym symbolicznym kontekście. - Zachowujemy ich funkcję upamiętniającą, jednocześnie unikając ingerencji w historyczną substancję poobozowych budynków. Nasze działanie ukazuje współistnienie różnych wymiarów pamięci: pamięci o ofiarach, powojennych form upamiętniania oraz współczesnej odpowiedzialności za zachowanie autentyzmu Miejsca Pamięci – dodał.
Rzecznik muzeum Bartosz Bartyzel powiedział, że „sprawa przenoszenia tablic stała się niestety elementem kampanii dezinformacji dotyczącej funkcjonowania Miejsca Pamięci”. - Należy jasno podkreślić: celem prowadzonych działań nie jest wymazywanie pamięci, lecz jej ochrona. Zachowujemy powojenne świadectwa pamięci, zabezpieczamy je konserwatorsko, a także prezentujemy je w godnym i widocznym miejscu – podkreślił.
Tablice umieszczane były w wielu miejscach. Ostatnią z nich powieszono w 1996 roku. Później dyrekcja podjęła decyzję o zaprzestaniu tej formy upamiętniania na historycznych obiektach.
Niemcy utworzyli obóz Auschwitz w 1940 roku, by więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów. Spośród około 140-150 tys. deportowanych do obozu Polaków śmierć poniosła niemal połowa. W Auschwitz ginęli także Romowie, jeńcy sowieccy i osoby innej narodowości.
W 1947 roku na terenie byłych obozów Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau powstało muzeum. Były obóz w 1979 roku został wpisany jako jedyny tego typu obiekt, na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
