Wojewoda małopolski Piotr Ćwik i dowódca węgierskiego Instytutu i Muzeum Historii Wojen płk dr Vilmos Kovacs podpisali w czwartek w Krakowie porozumienie, na mocy którego wyremontowane zostaną trzy cmentarze wojenne znajdujące się na terenie Małopolski.
"Jesteśmy gotowi do tego, żeby podejmować dzieło dbałości o cmentarze pierwszowojenne, na których spoczywają nasi bohaterowie, także bohaterowie strony węgierskiej, ale także o miejsca upamiętniające pochówek wszystkich ofiar pierwszej wojny światowej" - powiedział wojewoda małopolski Piotr Ćwik.
Podczas czwartkowego spotkania w Krakowie podpisał on porozumienie z dowódcą Instytutu i Muzeum Historii Wojen płk. dr. Vilmosem Kovacsem, reprezentującym Ministerstwo Obrony Węgier, na mocy którego zadeklarowano wspólne wyremontowanie trzech cmentarzy wojennych z okresu I wojny światowej, znajdujących się na terenie Małopolski. Remontowany będzie cmentarz w Stróżach, którego renowacji podejmie się strona polska, a także cmentarze w Brzozowej i Paleśnicy, które odnowione zostaną z budżetu węgierskiego.
Jak podkreślił Ćwik, celem działania jest ocalenie tych miejsca dla potomnych, a także zadbanie, aby były one też "pewnym świadectwem, przestrogą dla kolejnych pokoleń". Wyjaśnił, że zarówno polskiej, jak i węgierskiej stronie przyświeca jeden wspólny cel, panuje też obopólna zgoda, co do tego, że "te działania trzeba podejmować". "Jest deklaracja wniesienia wkładu finansowego po stronie węgierskiej, jest także taka deklaracja po naszej stronie" - zapewnił.
"To jest tylko kwestia wypracowania pewnego kalendarza kolejnych działań (...). Myślę, że to iż współpraca idzie tak dobrze przez kolejne lata, to zasługa tego, że strona węgierska jest na nią otwarta" - ocenił wojewoda.
Z jego stanowiskiem zgodził się płk Kovacs, który przypomniał, że "pielęgnacja grobów wojskowych na terenie Polski jest dla Węgier bardzo ważna, bo tylko w samej Polsce jest 400 grobów, w których znajdują się węgierscy bohaterowie z okresu I wojny światowej". Dodał, że podczas tego konfliktu Węgrzy ponieśli ponad 600 tys. ofiar wojskowych.
"Porozumienie, które dzisiaj podpisaliśmy mówi o odnowie trzech dużych cmentarzy wojskowych na terenie Małopolski - to są działania, które rozpoczniemy w tym roku i także dokończymy w tym roku. I mamy nadzieję, że w przyszłości będziemy kontynuować współpracę" - podkreślił.
Płk Kovacs przypomniał również, że na terenie Polski znajdują się także groby węgierskie z okresu II wojny światowej. "Pod Warszawą, podczas Powstania Warszawskiego w 1944 roku węgierscy żołnierze wsparli powstańców, więc ich groby tam się znajdują" - wskazał.
Czwartkowe porozumienie z węgierskim Instytutem jest już piątym tego typu dokumentem. W ramach uzgodnień w 2014 r. i 2015 r. wykonano wspólnie, w dwóch etapach remont cmentarza w Limanowej, na Wzgórzu Jabłoniec. Trzecie porozumienie zostało podpisane w listopadzie 2016 r. i dotyczyło wspólnego remontu trzech cmentarzy wojennych - w Staszkówce, Biesnej i Zborowicach. Z kolei we wrześniu ubiegłego roku podpisano list intencyjny o współpracy w zakresie opieki nad miejscami pamięci oraz współpracy przy upowszechnianiu wiedzy o wspólnej historii.
Tematem drugiej części czwartkowego spotkania był planowany, kolejny już, pobyt grupy żołnierzy węgierskich w Tuchowie, podczas którego będą oni prowadzić prace remontowe na miejscowym cmentarzu wojennym.
PAP/bp
