300 byłych więźniów i 4 tysiące gości z całego świata wzięło udział w Oświęcimiu w obchodach 70. rocznicy wyzwolenia byłego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau. Uroczystości przez cały wtorek odbywały się w różnych częściach Oświęcimia. Gości przywitał obecny na obchodach prezydent Polski, Bronisław Komorowski.
Posłuchaj rozmowy z ocalałymi więźnia z byłego obozu Auschwitz Birkenau. Materiał Marka Mędeli
Główne obchody
Uroczystości trwały cały dzień. O 9.00 delegacje z różnych krajów składały kwiaty w miejscach związanych z wyzwoleniem obozu Auschwitz. Byli więźniowie złożyli kwiaty przed ścianą straceń w byłym obozie Auschwitz I.
- Tu jest grób mojej matki, a ojca w Mauthausen. A ja jako były więzień jednego i drugiego obozu nie mogę tu nie być - mówią Radiu Kraków byli więźniowie obozu. - Dla mnie jest ważna ta ściana. Tu jest pamięć tych wszystkich, których z tamtych czasów pamiętamy. I którzy tu zostali.
Główne obchody odbywały się w Brzezince. Przed Bramą Śmierci stanął ogromny namiot. W nim spotkali się byli więźniowie i delegacje ponad 40 krajów.
fot. M. Mędela
Wcześniej mszę odprawił kardynał Stanisław Dziwisz: "Póki jesteście, trzeba wzmocnić wasz głos"- mówił do byłych więźniów:
Czytaj: Bogdan Klich: "Prezydent Putin mógł przyjechać do Oświęcimia, ale nie chciał"
W uroczystościach rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau nie wzięła udziału rodzina rotmistrza Witolda Pileckiego. Zaproszenie dostała dopiero we wtorek. Muzeum tłumaczy, że zapraszało przede wszystkim więźniów. Członkowie ich rodzin musieli wyrazić zainteresowanie uczestniczeniem w uroczystościach.
- Wdowy, dzieci, wnuki byłych więźniów to setki tysięcy osób. Trudno, żebyśmy wysyłali setki tysięcy zaproszeń. A jeszcze trudniej byłoby wybierać komu zaproszenie wysłać, a komu nie - tłumaczył dyrektor Muzeum Auschwitz, Piotr Cywiński.
Witold Pilecki trafił do obozu śmierci dobrowolnie, zorganizował tam ruch oporu, a potem pisał jako jeden z pierwszych raporty z dokonywanych tam zbrodni.
Pierwsze uroczystości
Pierwsze kulturalne wydarzenia towarzyszące rocznicy w Oświęcimu odbyły się już w poniedziałek. O godzinie 17 w Galerii Książki odbyło się spotkanie z pisarzami, którzy przeżyli Holokaust.
- To 3 nazwiska: Zofia Posmysz, Halina Birenbaum i Bogdan Bartnikowski - wyjaśnia Monika Raczyńska z biblioteki w Oświęcimiu. - To pisarze, świadkowie czasów wojny, przeżyli pobyt w obozie. W swojej twórczości zawarli ciężkie wojenne doświadczenia.
W poniedziałek odbył się również koncert w oświęcimskiej szkole muzycznej. Zagrali uczniowie, nauczyciele i absolwenci szkoły.
Dziennikarze relacjonują
Od grudnia niemal codziennie dziennikarzy z zagranicznych mediow można spotkać w centrum Oświęcimia. Pokazują oni zamek, starówkę, rozmawiają też z mieszkańcami - mówi w rozmowie z Radiem Kraków Katarzyna Kwiecień z oświęcimskiego magistratu.
Do tej pory materiały o tym, jak żyje się w Oświęcimiu przygotowało 40 ekip. Oprócz dziennikarzy z Niemiec, Francji, Rosji czy Włoch... Oświęcim pokażą też media w Chinach. Ma to być jeden ze sposobów na walkę z tzw. kłamstwem oświęcimskim i wyraźne oddzielenie, że Auschwitz to historyczna nazwa byłego nazistowskiego obozu, a Oświęcim to miasto, w którym ten obóz założyli Niemcy.
Zakaz noszenia broni
Oświęcim był we wtorek najlepiej strzeżonym miejscem w Polsce. Jak ktoś chciał się dostać do sektora dla widzów w Brzezince to musiał sie liczyć z kontrolami i musiał skorzystać ze specjalnego transportu, bo strefa wokół byłego obozu w Brzezince była zamknięta także dla pieszych. W całej gminie obowiązywał całkowity zakaz noszenia broni. Taką decyzję podjął Minister Spraw Wewnętrznych. We wtorek na uroczystości przyjechało ponad 40 rządowych delegacji. Wśród gości byli prezydenci Polski, Niemiec, Francji i Ukrainy a także królewskie pary w Belgii, Holandii, Szwecji czy Norwegii. Przez cały dzień były również utrudnienia na drogach. Część ulic prowadzących do Brzezinki była zamkniętych. Kłopoty były również na trasach przejazdu delegacji z Krakowa do Oświęcimia.
(Marek Mędela/TVN24, x-news.pl/ew/ko)
