Ponad półtora tysiąca grobów i miejsc pamięci powstańców styczniowych zinwentaryzowali miłośnicy historii z całej Polski. Tym samym zakończył się pierwszy etap tworzenia najbardziej kompleksowej interaktywnej mapy, na której można znaleźć nie tylko lokalizację tych miejsc, ale ich zdjęcia, szczegółowy opis, a także biografie bohaterów. W projekcie brały udział stowarzyszenia z całej Polski zrzeszone w Federacji Patriotycznej. Co odkryły w Małopolsce?
Posłuchaj materiału Katarzyny Jabłońskiej
Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1983 roku, czyli 160 lat temu. Objęło zasięgiem całą rzeczpospolitą znajdującą się pod zaborami. Trwało do kwietnia 1864 roku.
"Przez oddziały powstańcze przewinęło się między 150 a 200 tys. ludzi - bardzo wielu. W założeniach miało objąć całe społeczeństwo. Natomiast największą tragedią tego powstania jest to, że niestety nie udało się zmobilizować chłopów" - opowiada doktor Marcin Gadocha z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Bazy grobów powstańców styczniowych istniały wcześniej. Projekt interaktywnej mapy przygotowywanej przez Federację Patriotyczną ma je scalić, ujednolicić, uaktualnić i wyeliminować ewentualne błędy. Chodzi o to, by każdy w swojej okolicy mógł sprawdzić, gdzie leży weteran lub uczestnik walk z 1863-64 roku oraz jakie wydarzenia powstańcze działy się w okolicy. W Małopolsce wśród osób zaangażowanych w poszukiwania grobów i miejsc pamięci byli między innymi Marcin Ogrodnik i Jadwiga Michniak ze Stowarzyszenia Odra-Niemen.
"Przeglądając źródła historyczne, odkrywamy coraz więcej historii, coraz więcej postaci, coraz więcej mogił. Każdy może zgłosić miejsce pamięci, nagrobek powstańca czy biografię postaci" - mówi Marcin Ogrodnik.
"W Małopolsce jest to w tej chwili 56 grobów i 175 zweryfikowanych biografii, natomiast prawdopodobnie ta baza będzie dalej rosła" - dodaje Jadwiga Michniak.
Jak przyznają wolontariusze, projekt zaskoczył. Zaczynali wiedząc na pewno, ze w Małopolsce takich miejsc jest 20. Podobnie jest w innych województwach. Prym wiedzie Mazowsze. Zebrane historie, to biografie bohaterów, czasem zaskakujące nawet dla zaangażowanych w projekt. Wolontariusze starają się o dalsze finansowanie projektu. Jak przyznają, poszukiwania są na tyle wciągające, że nawet bez finansowania baza będzie rozbudowywana. Jednak o wiele wolniej.
