W Szaflarach koło Zakopanego ruszyła budowa Parku Historyczno-Przyrodniczego wraz z przebudową budynku dawnej Wikarówki. Inwestycja ma przypomnieć o cysterskich korzeniach Szaflar. Koszt inwestycji to 13,7 mln zł.
„Celem naszego projektu jest przypomnienie dziedzictwa historycznego i kulturowego Szaflar. Chcemy odtworzyć, a następnie udostępnić mieszkańcom i turystom historyczne miejsca związane z dziedzictwem cystersów i przypomnieć o działalności tego zakonu w kreowaniu gospodarki w podtatrzańskich gminach” – powiedział PAP wójt Szaflar Rafał Szkaradziński.
Inwestycja Gminy Szaflary odbywa się w ramach transgranicznego projektu „Cystersi pod Tatrami – wspólne korzenie i wspólna przyszłość Szaflar i słowackiej Spiskiej Teplicy”. Inwestycja jest współfinansowana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska – Słowacja 2014 -2020.
W ramach projektu zostaną odrestaurowane unikatowe obiekty dziedzictwa kulturowego i historycznego w obydwu miejscowościach – w Szaflarach zostanie odnowiony i przebudowany niszczejący od wielu lata obiekt dawnej Wikarówki przy XIV–wiecznym kościele pw. św. Andrzeja Apostoła. W Wikarówce powstanie pracownia tradycji i dziedzictwa, umożliwiająca prowadzenie warsztatów, zajęć edukacyjnych, prezentacji i wystaw. Otoczenie zabytkowego budynku zostanie zagospodarowane w nawiązaniu do tradycji i kultury cystersów oraz dawnych dziejów Szaflar.
Odrestaurowany obiekt będzie posiadał swój pierwotny wygląd z charakterystycznymi drewnianymi werandami. We wnętrzach powstanie pomieszczenie poświęcone dziedzictwu cystersów. Będą się tam odbywały kursy tradycyjnego rzemiosła, a także znajdzie się tam pomieszczenie konferencyjno–wystawowe. Obiekt będzie w pełni dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami.
W ramach projektu powstanie Park Historyczno-Przyrodniczy na terenie Błoni Szaflarzańskich. Według projektu, aranżacja i wyposażenie parku ma w nowoczesnej formie prezentować dziedzictwo kulturowe i historyczne miejscowości Szaflary. Powstaną tam m.in. alejki i place spacerowe, parking dla samochodów osobowych, parking dla rowerów ze stacją naprawczą, place zabaw, sanitariaty, zegar słoneczny, ławeczki i tablice informacyjne oraz tereny zielone. Główną atrakcją parku będzie centralnie usytuowana laserowa fontanna multimedialna dająca możliwość projekcji 3D wraz z małą sadzawką dla dzieci wbudowaną w nawierzchnię placu.
„Fontanna główna będzie posiadać możliwość wyświetlania na ekranie wodnym projekcji wideo i projekcji laserowych, dzięki czemu tryskająca woda z oświetleniem będzie zsynchronizowana z muzyką. Teren parku będzie również wykorzystywany do realizacji działań plenerowych oraz imprez okolicznościowych” – wyjaśnił wójt Szkaradziński.
Zakończenie robót budowlanych jest planowane na koniec października 2023 r.
Gmina Szaflary na wykonanie obydwu inwestycji otrzymała dofinansowanie z Programu Interreg Polska – Słowacja 2014 – 2020 w wysokości 85 proc. wartości kosztów kwalifikowanych w projekcie. Dodatkowe 15 proc. będzie pochodzić z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Pozostała kwota zostanie pokryta ze środków własnych gminy.
Szaflary to jedna z najstarszych podhalańskich wsi, a jej początki sięgają XIII w. Wieś początkowo była administrowana przez cystersów z Ludźmierza, a za panowania Ludwika Węgierskiego Szaflary stały się dobrami królewskimi.
W XIX w. Dobra Szaflarskie wraz z częścią tatrzańskich lasów, były własnością rodziny Uznańskich. W czasie II wojny światowej w Szaflarach silnie działał ruch oporu. Właśnie z tej miejscowości wywodził się lider Konfederacji Tatrzańskiej, Augustyn Suski. Pod koniec lat 60. w Szaflarach założono słynną wytwórnię nart Polsport. Fabryka funkcjonowała do 1991 r.
