Msze święte, marsze, apele pamięci i koncerty - w taki sposób Małopolanie świętowali obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych - bohaterów antykomunistycznego podziemia, którzy sprzeciwiali się sowieckiej agresji i reżimowi komunistycznemu. Święto przypada 1 marca. Ustanowiono je w lutym 2011 roku.
Posłuchaj uczestników Marszu Pamięci w Krakowie
Kraków
Według szacunków policji prawie 3 tysiące osób przeszło w Marszu Pamięci by uczcić Żołnierzy Wyklętych. Uczestnicy przemaszerowali sprzed Kościoła Mariackiego do Parku im. dra Henryka Jordana w Krakowie. Tam, w Alei Zasłużonych odsłonięto pomniki pułkownika Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług" i majora Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka".
- Trzeba przywrócić pamięć o Żołnierzach Wyklętych, bo ta pamięć została im odebrana przez dawny system. -mówił reporterowi Radia Kraków jeden z uczestników.
Podsumowanie krakowskich obchodów Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbyło się w klubie Rotunda o godzinie 15:00 w Galerii Wielkich Polaków XX wieku.
W sobotę odbył się koncert zorganizowany przez Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie i Stowarzyszenie PASSIONART. W Aditorium Maximum UJ zabrzmiały utwory pochodzące z ekranizacji Trylogii Henryka Sienkiewicza oraz tradycyjne pieśni partyzanckie. Wystąpiły m. in. orkiestra Filharmonii Krakowskiej oraz krakowskie chóry akademickie. W niedzielę, w dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w krakowskich kościołach odbyły się koncerty pod nazwą "Polska się o was upomni". Muzykę sakralną i patriotyczną wykonały chóry pięciu wyższych uczelni Krakowa.
Żołnierzom Wyklętym hołd oddało Stowarzyszenie Studentów dla Rzeczypospolitej. W sześciu polskich miastach stanęły namioty, w których można było zapoznać się z historią Niezłomnych.
Nowy Sącz
W niedzielę w Nowym Sączu w bazylice św. Małgorzaty o godz. 17:00 została odprawiona msza święta w intencji poległych żołnierzy. Po nabożeństwie pod tablicą upamiętniającą księdza Władysława Gurgacza, na bursie ojców jezuitów zostały złożone wieńce i wiązanki kwiatów. Spod tablicy uczestnicy uroczystości przemaszerowali na sądecki Rynek, gdzie odczytany został apel poległych.
Historyk Jan Ruchała opowiada o księdzu Władysławie Gurgaczu
Tarnów
W sobotę o 11:00 na cmentarzu komunalnym w Tarnowie-Krzyżu Antoni Trzepla i Jan Kmieć - bohaterscy żołnierze podziemia, działający na ziemi tarnowskiej i brzeskiej doczekali się pochówku z honorami. Ich bezimienne mogiły na cmentarzu w Tarnowie-Krzyżu udało się odnaleźć m.in. dzięki staraniom Marii Żychowskiej. Uroczystości zorganizowała Gmina Tarnów, w tym lokalny historyk, Adam Ryba z biblioteki gminy Tarnów, odkrył mogiły innych niezłomnych żołnierzy.
O 17:00 w kościele Księży Filipinów została odprawiona uroczysta msza święta. Homilię wygłosił kapelan tarnowskiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy AK - ks. Zbigniew Guzy.
Obchody powiatu tarnowskiego rozpoczęły się w niedzielę 1 marca o godzinie 11:00 w Zakliczynie. Po mszy świętej w kościele pw. św. Idziego, odbyła się manifestacja patriotyczna pod pomnikiem Pamięci Ofiar Walki o Niepodległość w latach 1914 - 1957. Marsz przeszedł na cmentarz parafialny, gdzie pochowano kapitana Jana Dubaniowskiego pseudnonim "Salwa". W Zakliczynie o godz. 12:30 odbył się też Bieg Pamięci w hołdzie Żołnierzom Wyklętym. Wzięło w nim udział około 150 zawodników. Większość z nich biegła na dystansie 11 kilometrów. Wśród uczestników biegli zarówno zawodowcy jak i amatorzy, którzy w ten sposób chcieli uczcić Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Młodsi zawodnicy startowali na dystansie 1963 metrów nie przypadkowo. Datę 1963 roku uznaje się za koniec zbrojonego oporu żołnierzy przeciwko sowietyzacji. W ogólnopolską inicjatywę Biegu Pamięci Tropem Wilczym oprócz Zakliczyna włączyły się też Bochnia i Zakopane.
O 15:30 w zakliczyńskim odbył się sepktakl "Oskarżeni o wierność".
J. Drużyńka/ B. Maziarz / Bartosz Niemiec/ krakow.pl / ar/jg