W poniedziałek mijają 84 lata od przeprowadzonej przez gestapo akcji, w wyniku której 183 krakowskich profesorów i nauczycieli akademickich, w większości pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego, zostało aresztowanych i wywiezionych do obozów koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau. W ramach obchodów delegacje krakowskich uczelni złożyłu kwiaty na grobach zmarłych profesorów na cmentarzach Rakowickim i Salwatorskim, a także przed tablicą pamiątkową na ulicy Wrocławskiej.
Posłuchaj materiału Bartłomieja Bujasa
84 lata temu, 6 listopada 1939 roku, podczas Sonderaktion Krakau Niemcy aresztowali 183 osoby, wśród nich profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczej i Akademii Rolniczej. Większość z zatrzymanych została wywieziona do niemieckich obozów koncentracyjnych - Sachsenhausen i Dachau. Akcja była częścią hitlerowskiego planu wyniszczenia polskiej inteligencji.
Z tej okazji na Uniwersytecie Jagiellońskim jest organizowany Akademicki Dzień Pamięci, który w tym roku odbył się w poniedziałek. Podczas obchodów złożono kwiaty na grobach zmarłych profesorów na cmentarzach Rakowickim i Salwatorskim, a także pod tablicą pamiątkową w koszarach 16. Batalionu Powietrznodesantowego im. Generała Brygady Mariana Zdrzałki.
W Collegium Novum UJ odbyło się wystąpienie rektora uczelni profesora Jacka Popiela, a także Apel Pamięci i złożenie wieńców pod tablicami pamiątkowymi w Collegium Novum oraz pod Dębem Wolności.
84 lata temu Niemcy zgromadzili profesorów w auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego pod pretekstem udziału w odczycie naukowym o stosunku III Rzeszy do zagadnień nauki i szkolnictwa wyższego. Wszyscy przybyli zostali aresztowani.
Wśród 183 zatrzymanych było między innymi 155 profesorów i wykładowców Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz 22 pracowników Akademii Górniczej. Osadzono ich w więzieniu na Montelupich, a potem skierowano do koszar wojskowych. Po zwolnieniu 11 osób, w tym prawnika Fryderyka Zolla, zostali wywiezieni do niemieckiego obozu Sachsenhausen.
8 lutego 1940 roku, wskutek protestów światowej opinii publicznej i starań Kościoła katolickiego, a także osobistej interwencji Benito Mussoliniego u Adolfa Hitlera, zwolniono 101 uczonych powyżej 40. roku życia. Wielu z nich, wycieńczonych warunkami obozowymi, wkrótce zmarło. Niektórzy zostali powtórnie aresztowani i rozstrzelani.
Pozostałych profesorów Niemcy wywieźli do obozu koncentracyjnego Dachau. Po ponad półtora roku większość z nich została zwolniona.
