Góralska tradycja związana z wigilią i świętami Bożego Narodzenia jest wyjątkowo bogata w różne zwyczaje. Na przykład pierwszy gość, który odwiedzał gazdę w Wigilię, zwiastował ze sobą szczęście albo pech na cały nadchodzący rok.
Jeśli pierwszym gościem była kobieta, to według wierzeń górali przynosiło to pecha. Dlatego górale między sobą umawiali się, że rano nawzajem się odwiedzą, aby zapewnić sobie dostatni rok. Często też, jak mówi Krzysztof Trebunia Tutka, sąsiedzi między sobą umawiali się na poranne odwiedziny, aby ustrzeć się od niechybnego nieszczęścia.
Nie wiadomo od kiedy w góralskich domach łamano się opłatkiem . Wiadomo na pewno, że zwyczaj ten istniał od czasów pierwszego proboszcza w Zakopanem, księdza Józefa Stolarczyka, który parafię pod Tatrami objął w 1848 roku. Bardzo długo też nie istniał na Podhalu zwyczaj stawiania w izbie choinki, strojenia jej w bombki i inne ozdoby. Zwyczaj ten pod Tatry przywędrował z gośćmi na początku XX wieku. Wcześniej stawiało się w góralskich izbach snopek a pod sufitem wieszało się tak zwanego pająka.
(Przemysław Bolechowski/ko)
