Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej sprzeciwia się decyzji Ministra Nauki w sprawie odwołania rektora uczelni. Przypomnijmy, minister Dariusz Wieczorek rozpoczął proces odwołania profesora UKEN Piotra Borka z funkcji rektora ze względu na "rażące lub uporczywe naruszanie prawa". W czwartek władze uczelni przedstawiły swoje stanowisko, a sam Borek oświadczył, że skorzysta ze wszystkich uprawnień, które pozwolą mu ochronić Uniwersytet przed negatywnymi skutkami decyzji ministra nauki.
Posłuchaj co mówi rektor UKEN, Piotr Borek
- Jest taka ładna łacińska sentencja, mówiąca o prymacie intelektu nad siłą. Nazywa się ona tak: Plus ratio quam vis. Intelekt zawsze zdominuje przemoc - mówi rektor Piotr Borek.
Minister Nauki wystąpił także do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich i Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego o wydanie opinii w sprawie. Kolegium Rektorskie UKEN oczekuje, że instytucje "zgodnie z literą prawa staną w obronie autonomii uczelni".
Profesor Piotr Borek drugą kadencję rektora UKEN rozpoczął 1 września. Był to jedyny kandydat na stanowisko rektora. Jego kontrkandydat Piotr Trojański został wykluczony przez radę uczelni z powodu – jak uzasadniono – braku uzyskania przez niego wystarczającej liczby głosów do kwalifikacji do wyborów.
Oświadczenie Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie:
W związku z decyzją Ministra Nauki Dariusza Wieczorka o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania mnie z funkcji Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oświadczam, że nie zgadzam się z wynikami analizy sytuacji uczelni przedstawionej przez Ministra.
Oświadczam, że wszystkie decyzje związane z restrukturyzacją Uniwersytetu podejmowałem w związku z tragiczną sytuacją, w jakiej zastałem uczelnię w 2020 r. Wprowadzone wówczas zmiany miały na celu dobro uczelni, jej pracowników i studentów.
Moim obowiązkiem jest także dbałość o autonomię Uniwersytetu. Jednym z jej fundamentów jest prawo do wyboru Rektora. Głosami elektorów na funkcję tę w marcu bieżącego roku zostałem ponownie wybrany, co świadczy o zaufaniu społeczności do moich działań.
W głębokiej trosce o samorządność uczelni i respektowanie prawa oświadczam, że skorzystam z wszystkich przysługujących mi jako stronie uprawnień, by uchronić nasz Uniwersytet przed negatywnymi skutkami decyzji Ministra Nauki. Wierzę, że także instytucje, które zostały powołane do dbania o porządek prawny i autonomię uczelni wyższych staną na wysokości zadania i nie ugną się pod presją świata polityki.
Oświadczenie kolegium rektorskiego:
Społeczność Akademicka Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z oburzeniem odebrała decyzję o wszczęciu przez Ministra Nauki Dariusza Wieczorka postępowania administracyjnego w sprawie odwołania prof. dr. hab. Piotra Borka z funkcji Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Prof. dr hab. Piotr Borek został wybrany na Rektora Uniwersytetu w 2020 r. w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej uczelni. Potrzeba reorganizacji pracy uczelni stanowiła wówczas klucz do wyborczego sukcesu. Prowadzona w latach 2020-2022 restrukturyzacja przyniosła oczekiwane efekty w postaci poprawy sytuacji finansowej, pozyskaniu nowych środków finansowych i obiektów, zmian strukturalnych i organizacyjnych. Byto to okupione dużym wysiłkiem, oznaczającym także konieczność przeprowadzenia redukcji zatrudnienia. Powierzona Rektorowi w 2020 r. misja została wypełniona - dziś UKEN posiada stabilną sytuację finansową, jest drugą pod względem oferty kierunków i trzecią pod względem ilości studentów uczelnią w Małopolsce.
Działania powyższe stały się przedmiotem krytyki jednego ze związków zawodowych, który przy wykorzystaniu mediów oraz przychylnych sobie polityków nieustannie atakował władze rektorskie. Efektem tych działań były liczne kontrole, w tym ministerialne, którym uczelnia poddawała się, udzielając wyjaśnień. Do wszystkich zaleceń pokontrolnych Uniwersytet stosował się. Uniwersytet respektował wszystkie wyroki wydane przez Sądy powszechne.
Wyrażamy rozczarowanie faktem, że Minister nie dokonał analizy stanu faktycznego, o czym świadczy m.in. przyjęcie oceny jednego związku zawodowego odnośnie sytuacji finansowej uczelni, nieuwzględnienie skali przeprowadzonej restrukturyzacji i jej wyników. Decyzja Ministra wpisuje się niestety w prowadzoną od kilku miesięcy przez wspomniany związek zawodowy próbę destabilizowania sytuacji uniwersytetu i nieudane próby storpedowania procesu wyborczego.
Podjęcie tak ważnej dla funkcjonowania uczelni decyzji w momencie rozpoczęcia nowej kadencji jej władz bez wątpienia nie służy Uniwersytetowi. Dlatego oczekujemy od Ministra Nauki ponownego rozważenia przedstawionych przez uniwersytet wyjaśnień i odstąpienia od rozpoczętej procedury, godzącej w niezależność uczelni.
Oczekujemy również, że Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich w opiniach skierowanych do Ministra Nauki zgodnie z literą prawa staną w obronie autonomii uczelni.
Oświadczenie KZ OZZ Inicjatywa Pracownicza UKEN w sprawie wszczęcia procedury odwołania Rektora UKEN:
W dniu 4 września 2024 r. otrzymaliśmy informację, że Minister Nauki, Dariusz Wieczorek, podjął decyzję o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania prof. dr. hab. Piotra Borka z funkcji Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Choć nie znamy jeszcze szczegółowego uzasadnienia tej decyzji, powołanie się przez Ministra na art. 432, ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazuje na rażące lub uporczywe naruszenie przepisów prawa przez Rektora Borka.
Decyzja ta jest konsekwencją długotrwałego kryzysu zarządzania Uczelnią, którego można było uniknąć. Od początku swojej działalności w 2021 r. “Inicjatywa Pracownicza”, w trosce o dobro Uczelni, apelowała do Rektora o przestrzeganie przepisów prawa. Niestety nasze apele były ignorowane i odbierane jako ataki personalne. Rektor Borek nie wyciągał wniosków z kolejnych kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, wskazań ministerialnych i wyroków sądowych. Nie podejmował zalecanych działań naprawczych, uporczywie powtarzając te same błędy.
Jak wskazywaliśmy, działania Rektora Borka wielokrotnie naruszały podstawowe prawa pracownicze i związkowe. Pracownicy Uczelni byli zwalniani z naruszeniem prawa, o czym świadczy osiem, jak dotąd, prawomocnych wyroków sądowych. Przypomnijmy, że zwolnień było ponad 100, a przed sądem pracy nadal toczą się dziesiątki spraw. Zwalnianie działaczy związkowych objętych ochroną zostało uznane wyrokiem sądu karnego I instancji za rażące naruszenie prawa pracy, kolejna sprawa w toku. W 2023 r. — pomimo licznych ostrzeżeń ze strony “Inicjatywy Pracowniczej” — Rektor Borek przeprowadził ocenę okresową nauczycieli akademickich z naruszeniem przepisów ustawy, co było kolejnym dowodem na brak poszanowania prawa i doprowadziło do bezprecedensowej sytuacji prawnej, ze szkodą dla Uczelni i jej pracowników.
W przeciwieństwie do pozostałych związków zawodowych działających w Uniwersytecie “Inicjatywa Pracownicza” konsekwentnie i niezależnie od układów politycznych sprzeciwiała się łamaniu prawa i skrzętnie dokumentowała wszelkie tego typu przypadki. Systematycznie informowaliśmy opinię publiczną, poprzedniego i obecnego Ministra Nauki o tych i innych naruszeniach. Nasze działania były, są i pozostaną motywowane zasadami, które zebraliśmy w naszej zwięzłej Deklaracji ideowej.
Społeczność naszej Uczelni czeka teraz wyjątkowo trudny czas, który wymaga zachowania spokoju i rozwagi. Wierzymy, że decyzja Ministra stanowi punkt zwrotny i zahamuje postępujący proces degradacji Uniwersytetu. Mamy nadzieję, że już niedługo nastąpi czas odbudowy zniszczonej wspólnoty akademickiej oraz przywracania utraconego prestiżu naszej Uczelni. Liczymy na wsparcie wszystkich, którzy postrzegają Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej jako dobro wspólne, a nie jako przestrzeń do realizacji prywatnych interesów.
