Kiedyś był tu las, ale zostały po nim już tylko trociny. Do wycinki kilku tysięcy drzew doszło w rejonie ulicy Piłsudskiego w Skawinie. Do niedawna była to naturalna bariera między miastem i pobliską elektrociepłownią. Było to też miejscem spacerów okolicznych mieszkańców. To już jednak przeszłość, bo z lasu zostały tylko pnie.
Posłuchaj materiału Grzegorza Krzywaka
- Wjechali, wycięli wszystko. Ja zgłupiałam jak zobaczyłam ile drzew jest wyciętych. Teraz jest pustynia. Fajnie było, chodziło się na spacery i było fajnie. Ludzie tam na grzyby nawet chodzili. Teraz jest tu niesamowita przestrzeń - mówią okoliczni mieszkańcy.
Wycinka kilku tysięcy drzew w rejonie skawińskiej elektrociepłowni to przygotowanie gruntu pod niezwykle ważną inwestyję - przekonują przedstawiciele Polskich Sieci Energetycznych. Jak podkreśla Łukasz Jurkiewicz z biura prasowego inwestycji, w tym miejscu powstanie nowoczesna linia energetyczna. "Będą linie 2 x 400 kV na trasie Tucznawa-Rzeszów-Tarnów. To będzie taka elektroenergetyczna autostrada. To część Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Ma to na celu spowodowanie, że Kraków i okolice odpędzą od siebie widmo blackoutu, o którym mówi się od dłuższego czasu" - mówi.
- Te drzewa powinny w jakiś sposób wrócić do Skawiny. Nie te konkretne, ale ich ekwiwalent w postaci nasadzeń zastępczych. To normalna praktyka w cywilizowanych krajach, także u nas. Chcemy się dowiedzieć gdzie te drzewa będą. Mieszkańcy powinni powiedzieć gdzie chcą nowy park - uważa z kolei Bartek Lisowski ze Skawińskiego Alarmu Smogowego.
Jak jednak zapowiada inwestor, nasadzenia zastępcze będą realizowane na wiosnę i będą poprzedzone konsultacjami społecznymi. Wiadomo już, że nie uda się zasadzić tylu nowych drzew ile wycięto. Tymczasem deficyt zieleni staje się coraz większym problemem w Skawianie. Jak podkreślają miejscowi aktywiści, pokrywa ona zaledwie 2% terenu gminy.
Gmina Skawina także zajęła stanowisko w sprawie kontrowersyjnej wycinki:
Wobec licznych wątpliwości oraz błędnie sformułowanych informacji przytaczanych w debacie publicznej dotyczących okoliczności inwestycji realizowanej na terenie gminy Skawina przez Elektrobudowę SA (działającą na zlecenie inwestora, tj. Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A.) pn. „Budowa linii 400 kV Skawina - nacięcia linii Tarnów - Tucznawa oraz Rzeszów - Tucznawa” i prowadzonej w związku z tym wycinki drzew niniejszym oświadczam, co następuje:
1. we wrześniu 2017 r. do tut. Urzędu wpłynęła przekazana przez firmę Elektrobudowa SA pisemna informacja określająca zakres inwestycji planowanej do realizacji w najbliższych miesiącach oraz wskazująca na jej strategiczne znaczenie, czego dowodem jest:
1.1 sklasyfikowanie jej jako inwestycji niezbędnej dla prawidłowego funkcjonowania sieci elektroenergetycznej i podniesienia poziomu bezpieczeństwa energetycznego mieszkańców południowej części naszego kraju;
1.2 umieszczenie jej na liście 28 strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (załącznik do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych);
1.3 zastosowanie tzw. specustawy zezwalającej na natychmiastową wykonalność decyzji oraz wyłączenie zastosowania przepisów o ochronie przyrody.
2. niezależnie od braku podstaw prawnych do stosowania procedur związanych z ewentualną kompensacją przyrodniczą dotyczącą realizowanej inwestycji podjąłem z wykonawcą rozmowy o możliwości realizacji nasadzeń zastępczych;
3. niezwłocznie podjąłem rozmowy z upoważnionymi przedstawicielami wykonawcy i zaprosiłem do udziału w spotkaniu w siedzibie tut. Urzędu - w szczególności w zakresie działań mających zrekompensować szkody powstałe wskutek prowadzenia inwestycji (przede wszystkim w związku z planowaną wycinką drzew na terenie gminy) oraz wzmocnienia komunikatu o zasięgu i znaczeniu inwestycji (utworzenie nakładki w Systemie Informacji Przestrzennej obrazującej jej planowany przebieg);
4. w sposób szczególny pragnę podkreślić, że w procesie tym występowałem w charakterze jednej z zainteresowanych stron postępowania, a analogiczna informacja została skierowana przez wykonawcę inwestycji (co istotne: zgodnie z sugestią i po konsultacjach z Wojewodą Małopolskim - organem właściwym w zakresie wydania przedmiotowej decyzji) do szeregu interesariuszy m.in. do właścicieli nieruchomości zlokalizowanych na terenie planowanej inwestycji, Radnych Rady Miejskiej w Skawinie, przedstawicieli sektora pozarządowego,lokalnych mediów
5. wszelkie dodatkowe informacje dotyczące inwestycji można znaleźć na stronach:
4.1 http://stacjaskawina.pl/budowa-odcinka-linii-2x2x400-kv.html
4.2 http://portal.gison.pl/skawina/
6. w zakresie odniesień do uwarunkowań środowiskowych działając w porozumieniu z Wojewodą Małopolskim stanowczo podkreślam, że utworzenie koncepcji merytorycznej oraz wybór najbardziej optymalnego wariantu realizacyjnego, a także uzyskanie stosownych decyzji leży po stronie inwestora. Uzyskana na potrzeby realizacji tej inwestycji decyzja środowiskowa mówi, iż: z uwagi na bezpieczeństwo eksploatacji oraz zapewnienia zgodności budowanej linii 400kV oraz linii 110 kV z wymogami norm zaistnieje konieczność dokonania w korytarzu linii wycinki drzew na terenach zieleni nieurządzonej oraz usunięcia pojedynczych drzew, które rosną na ich trasie. Zapis ten jasno wskazuje, że warunki realizacji inwestycji uwzględniają bezpieczeństwo mieszkańców, któremu trudno odmówić priorytetowego znaczenia.
7. obecnie trwają ustalenia szczegółów związanych z charakterem i zasięgiem działań mających zrekompensować powstałe szkody dla środowiska naturalnego. W tym zakresie planowane są m.in. nasadzenia zastępcze. Dodatkowo zleciłem podjęcie pilnych działań mających na celu sporządzenie zaleceń związanych z możliwością sukcesywnego zwiększania obszarów zadrzewionych i opracowanie wieloletniego planu nasadzeń. Należy podkreślić, iż działania kompensacyjne prowadzone przez inwestora mają charakter ponadnormatywny i są efektem zrozumienia powagi sytuacji oraz chęci zrekompensowania strat, które dotyczyć będą lokalnej społeczności.
8. stanowczo dementuję stwierdzenia w brzmieniu (zachowano pisownię oryginalną):
8.1 szkoda, że w zamian nic nowego nie obsadzają (co wyjaśniam w ppkt 1.3 oraz w pkt 2 i 6);
8.2 specustawa dała możliwość ominięcia negocjacji z upartymi właścicielami działek, przez które będzie prowadzona nowa linia oraz w tym przypadku na opór nie było szans. Nikt nie spytał mieszkańców nawet nie powiadomił (wszystkie strony zostały poinformowane i każdy mógł wnieść zastrzeżenia – zarówno w toku procedury, jak i w drodze bezpośredniego kontaktu z pracownikami wskazanymi przez inwestora);
8.3 urzędnicy miejscy umywają ręce, bo decyzja o budowie linii została wydana przez wojewodę małopolskiego Piotra Ćwika (w świetle przytoczonych powyżej argumentów jest to stwierdzenie nieprawdziwe). Należy także podkreślić, iż Wojewoda zgodnie z obowiązującym prawem nie może odmówić wydania decyzji służącej bezpieczeństwu mieszkańców – zwłaszcza jeśli spełnia ona wymogi formalne.
(Grzegorz Krzywak/ko)
