Kraków planuje zaoszczędzić w przyszłym roku około 300 milionów złotych. Władze miasta zapewniają, że cięcia nie dotkną mieszkańców ani najważniejszych usług. Nie zabraknie pieniędzy na komunikację miejską i inwestycje, ale wydatki na kulturę zostaną ograniczone w stosunku do potrzeb zgłaszanych przez instytucje. Mimo oszczędności zadłużenie Krakowa wzrośnie do niemal 10 miliardów złotych.
„Cięcia są duże, ale nie dotkną mieszkańców ani kluczowych usług” - takim komentarzem władze Krakowa rozpoczęły prezentację projektu budżetu na 2027 rok. Plan zakłada, że w przyszłym roku miasto zaoszczędzi około 300 milionów złotych. Oszczędności, a tym samym mniejszy deficyt, wynikać będą również z czynników niezależnych od magistratu. Co projekt nowego budżetu oznacza dla Krakowian?
Najważniejsze – budżet na przyszły rok nie oznacza cięć w komunikacji miejskiej ani w trwających bądź planowanych inwestycjach.
"Dużo pojedynczych cięć"
W przypadku transportu zbiorowego jest odwrotnie: od 4 stycznia do taryfy wrócą bilety 20- i 40-minutowe, a od 1 września bilet miesięczny dla mieszkańca znów będzie kosztował 90 zamiast 99 złotych. Projekt przyszłorocznego budżetu uwzględnia również kontynuację lub rozpoczęcie prac nad siedmioma liniami tramwajowymi.
Prezydent Łukasz Gibała wyjaśnia, że oszczędności w wysokości 300 milionów złotych udało się wypracować w niecały miesiąc:
To mnóstwo pojedynczych cięć, każde na kilka milionów złotych: likwidacja departamentów, gazetki miejskiej, wystąpienie z szeregu organizacji, do których należy Kraków, a członkostwo w których, moim zdaniem, nie przynosi korzyści. To także przegląd wydatków poszczególnych jednostek. W każdej z nich udało się znaleźć kilkaset tysięcy czy kilka milionów złotych oszczędności. I to sumuje się do bardzo wysokiej kwoty
– mówi prezydent Gibała.
Łukasz Gibała likwiduje "Kraków.pl". Tyle miasto wydawało na miesięcznik
12 nowych inwestycji sportowych
Jeśli dokładniej przyjrzeć się liczbom, widać na przykład, że aż 25 mln zł zostanie w kasie miasta, bo Tauron Arena sama spłaci ratę kredytu zaciągniętego na budowę obiektu. Kolejne 50 mln zł oszczędności to efekt zmian w miejskich spółkach. Większe dochody miasta wynikają jednak przede wszystkim z wpływów z podatków PIT i CIT, czyli czynników niezależnych od urzędników. Podobnie jest z kosztami – tu akurat przyczyną są wciąż rosnące wydatki na oświatę (4 mld 99 mln zł w 2027 roku; w 2026 roku było to 3 mld 812 mln zł).
Przewidujemy wzrost wydatków w stosunku do planu na 1 stycznia 2026 roku. To sytuacja bezprecedensowa. Wcześniej nie zakładano tak dużego wzrostu wydatków na oświatę. Środki przekazywane przez państwo są znacznie niższe niż rzeczywiste potrzeby. Z budżetu centralnego otrzymujemy dwa i pół miliarda złotych, całą resztę musimy zapewnić z budżetu gminy
– wyjaśnia wiceprezydent ds. edukacji, mieszkalnictwa i polityki społecznej Elżbieta Kois-Żurek.
– Istotnymi elementami budżetu na 2027 rok są też zieleń oraz inwestycje w infrastrukturę sportową – dodaje Karol Wałachowski, zastępca prezydenta odpowiedzialny m.in. za planowanie przestrzenne, turystykę i sport. – To 12 dużych inwestycji sportowych, w tym cztery hale sportowe i dwa nowe baseny. Jeśli chodzi o zieleń, to ponad 20 inwestycji, między innymi Park Grzegórzecki, na który czekamy od wielu lat, bulwary, a także posadzenie drzew na Rynku Głównym.
Kraków zaciska pasa. Wiadomo, na czym miasto chce oszczędzać w 2027 roku
Co z kulturą?
Projekt budżetu uwzględnia wpływy z opłaty turystycznej. Najprawdopodobniej już od stycznia turyści będą płacić 5 zł za każdą noc spędzoną w Krakowie.
W przyszłym roku rekordowe niemal 2,5 mld zł zostanie przeznaczone na transport i łączność, ale finansowanie kultury pozostanie na podobnym poziomie jak w roku bieżącym.
Oczywiście instytucje kultury przedstawiają z roku na rok coraz większe plany wydatków, więc w stosunku do tych planów musiała nastąpić znacząca obniżka. Nie z naszej woli, nie z satysfakcją ani przyjemnością, ale w związku z sytuacją budżetową zastaną po poprzednikach
– tłumaczy Jan Hoffman, zastępca prezydenta zajmujący się m.in. transportem, SCT i kulturą.
Miasto podkreśla, że priorytetem jest ograniczanie deficytu budżetowego. Ten planowany na koniec 2026 roku ma wynieść 1 mld 276,4 mln zł, ale rok 2027 – według projektu budżetu – ma się zamknąć deficytem na poziomie 956,9 mln zł.
Prezydent Łukasz Gibała podkreśla, że chce, aby w 2029 roku Kraków po raz pierwszy miał nadwyżkę budżetową.
Całkowite zadłużenie Krakowa w przyszłym roku jeszcze wzrośnie i sięgnie niemal 10 miliardów złotych. Ma zacząć spadać na przełomie 2028 i 2029 roku.