Osadzanie chochoła, czyli obrzęd okrywania krzaka róży słomą na zimę, odbyło się w sobotę w muzeum Rydlówka w krakowskich Bronowicach. Tradycja ta upamiętnia ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, który stał się inspiracją "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego.
Posłuchaj, co mówi Waldemar Antosiewicz z Towarzystwa Przyjaciół Bronowic.
Posłuchaj, co mówi Magdalena Furmańska – polonistka, która od wielu lat współpracuje z Rydlówką
Jak przypomniała Joanna Zdebska-Schmidt, kierownik Rydlówki - oddziału Muzeum Krakowa, uroczystość osadzania chochoła jest obchodzona aby uczcić rocznicę ślubu Lucjana i Jadwigi – w tym miesiącu przypada 122. rocznica tego wydarzenia.
W trakcie sobotniego obrzędu grała bronowicka kapela, a dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 50. w strojach krakowskich tańczyły wokół krzaka róży opatulonego w słomę. Uczniowie z pobliskich szkół zaprezentowali program artystyczny przygotowany specjalnie na tę uroczystość. Ceremonia ma już półwieczną tradycję, sięgającą otwarcia muzeum. Mieści się ono w posiadłości w Bronowicach, na której terenie 20 listopada 1900 r. odbyło się wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną.
Obrzęd osadzania chochoła poprzedził korowód weselny prowadzony przez drużbów z Teatru Złoty Róg, który przeszedł ulicami Bronowic. W trakcie przemarszu śpiewano lokalne piosenki i przyśpiewki, a pracownicy muzeum przybliżyli uczestnikom historię Bronowic Małych oraz ślubu i wesela Lucjana i Jadwigi. "W tym dniu Bronowice na powrót stają się piękną, młodopolską wsią" - powiedziała przedstawicielka muzeum. W godzinach popołudniowych i wieczornych wszyscy chętni mogli zwiedzać muzeum Rydlówka. W tym dniu w jego przestrzeniach pojawili się bohaterowie "Wesela" - państwo młodzi i zaproszeni na wesele goście oraz zjawy.
Ślub 30-letniego Lucjana Rydla i 17-letniej Jadwigi Mikołajczykówny odbył się w 20 listopada 1900 r. w kościele Mariackim. Na Rynku Głównym w Krakowie zgromadziło się tego dnia kilka tysięcy ciekawskich, którzy chcieli zobaczyć ożenek "pana" i "chłopki". Świadkiem młodej pary był Stanisław Wyspiański.
Wydarzenie to stało się dla Wyspiańskiego inspiracją do napisania narodowego dramatu "Wesele" – ukazującego polskie społeczeństwo pod zaborami i dążenia do niepodległości. Teatralna premiera dramatu odbyła się 16 marca 1901 r. w krakowskim Teatrze Miejskim (dziś Teatr im. Juliusza Słowackiego) i przyniosła Wyspiańskiemu uznanie.
Tradycję osadzania chochoła zapoczątkował 51 lat temu prof. Stanisław Waltoś, twórca pierwszej wystawy w Rydlówce. Wtedy w zabytkowym dworku rozpoczęło też działalność muzeum.
Muzeum w dworku Rydlówka w Bronowicach (dawna wieś podkrakowska) mieści się od 1969 r., do 2014 r. prowadzone było przez krakowski oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W 2015 r. rodzina Rydlów zawarła porozumienie z miastem, na podstawie którego muzeum zostało wyremontowane i stało się oddziałem Muzeum Krakowa.
