Tysiące "szaleńców" z całej Polski 70 lat temu zjechało w okolice Krakowa, by nieopodal wybudować nowe, socjalistyczne miasto - Nową Hutę i zacząć w nim nowe, lepsze życie. Wcześniej na tych terenach były wiejskie chaty i pola podkrakowskich wsi - między innymi Mistrzejowic, Bieńczyc, Mogiły,Krzesławic. W roku jubileuszu Nowej Huty, pojawiają się kolejne pomysły, jak upamiętnić budowniczych tej dzielnicy.
Posłuchaj materiału Katarzyny Maciejczyk
Żyje jeszcze tylko garstka z nich. Dziś mają po dziewięćdziesiąt kilka lat. Niektórzy tak jak jeden z architektów Nowej Huty - Bohdan Bukowski nadal w niej mieszkają. Projektował między innymi obecne osiedla Krakowiaków i Górali oraz część placu Centralnego. "Młodzi ludzi przyjechali z ubogich, może trochę zacofanych wsi. Kawalerowie, ale i panny. Szukali nowych mieszkań, miejsc do życia, zakładali rodziny" - wspomina architekt.
Przodownicy pracy tak jak w filmie "Człowiek z marmuru" na wyścigi kładli cegły. „Potem wychodziło to im krzywo, ale w sumie podobało się to. Oni się dopiero uczyli murarki” - dodaje Bukowski.
Jednym z pomysłów ich upamiętnienia jest nadanie imienia "Budowniczych Nowej Huty" jednemu z nowohuckich placów - placowi Pocztowemu na os. Willowym. Pomysłodawca i radny miejski Łukasz Sęk zaznacza, że uroczystość mogłaby być okazją do spotkania z ostatnimi żyjącymi bohaterami tamtych czasów. „W roku 70-lecia dzielnicy mamy już możliwość porozmawiania z niewielką liczbą tych świadków. Mogą oni opowiedzieć nam, jak to wyglądało” - przyznaje radny.
„Plac pocztowy to bardzo dobre miejsce. Tam, koło pierwszej Poczty, zamieszkiwali właśnie budowniczowie” - ocenia Bohdan Bukowski.
Tuż obok placu Pocztowego na jednym z budynków wisi tablica wskazująca miejsce, w którym rozpoczęło się "dzieło wznoszenia Nowej Huty". Fot. EW
Pomysł na film dokumentalny na temat budowniczych ma natomiast krakowska Fundacja Faktor Kultura, która w ubiegłym roku przygotowała wystawę o żyjących budowniczych. „Czujemy po zakończeniu tego projektu pewien niedosyt. Wciąż jest wiele historii do opowiedzenia i mało czasu, by to zrobić” - podkreśla Jacek Dargiewicz.
Fundacja otrzymała dofinansowanie na produkcję tego filmu, ale to dopiero połowa z potrzebnych 60 tysięcy złotych. Pozostałe środki będą zbierane w czasie internetowej zbiórki - ta ruszy wkrótce.
Miasto, które zaczęto budować w 1949 roku, już dwa lata później stało się dzielnicą Krakowa - dziś jest jedną z najbardziej zielonych i najlepiej zaprojektowanych części stolicy Małopolski.
(Katarzyna Maciejczyk/ew)
