Eksperyment Radia Kraków miał dać odpowiedź na pytania, czy bezcenne średniowieczne dokumenty fundacyjne UJ mogły zostać zjedzone przez skoczogonki. Aby poznać odpowiedź, zakopaliśmy w lesie próbki papieru i pergaminu. Okazało się, że zakopane pół roku temu przedmioty zostały skradzione. Eksperyment naukowy miał pokazać, w jakim tempie następuje degradacja pergaminu i papieru przechowywanych w skrajnie niekorzystnych warunkach. Dobra wiadomość jest taka, że spośród 5 zakopanych prób pergaminowych, złodziej nie zauważył jednej.
Posłuchaj co mówi dr Tomasz Skalski z Instytutu Zoologii UJ
Posłuchaj reportażu Magdaleny Wadowskiej: Pożarte czy skradzione: co się stało z dokumentami fundacyjnymi UJ?
Przypomnijmy, dwa średniowieczne pergaminy ukryto w czasie II wojny światowej w skrytce wraz z innymi uniwersyteckimi precjozami. Wszystkie skarby przetrwały nienaruszone. Przetrwała nawet kartka papieru, a po pergaminach nie pozostał żaden ślad. Eksperyment Radia Kraków miał pokazać tempo zniszczenia pergaminu i papieru. Po pół roku z ziemi wyjęliśmy zakopane przedmioty. Dr Tomasz Skalski z Instytutu Zoologii UJ spodziewał się takich efektów, choć nie ukrywa zaskoczenia.
"Miejsce, w którym powinien być nasz pergamin jest jednym wielkim pobojowiskiem. Nie mogło tego zrobić zwierzę" - mówi dr Skalski.
Dodajmy, że zginęły nie tylko gwoździe, ale siatki ogrodowe, w które włożone były pergaminy i kartki papieru. Dla bezpieczeństwa przedmioty zakopane były w kilku miejscach. W lesie pozostały: jedna nienaruszona siatka z pergaminem i papierem oraz pocięta siatka tylko z kartką papieru.
"Jestem zaskoczony, że aż tyle go zostało. Nie uległ on rozpuszczeniu, nie przedostał się do gruntu. Działanie bakterii, flory grzybowej, kwasów humusowych powinno nie pozostawić żadnego śladu po próbce. A ten pergamin jest. Kartka papieru praktycznie przestała istnieć" - tłumaczy dr Skalski. Przeczytaj całą rozmowę TUTAJ.
Oficjalna wersja jaką podaje Uniwersytet Jagielloński mówi, że XIV-wieczne pergaminy w skrytce zniszczyła woda, mikroogranizmy i małe stawonogi - skoczogonki. Nasz radiowy eksperyment obala tę hipotezę całkowicie. Co stało się zatem z najcenniejszymi dokumentami fundacyjnymi pierwszej polskiej uczelni i w jakich okolicznościach zniknęły?
(Magdalena Wadowska/ew)
