Co stało się z aktami fundacyjnymi UJ? Wiemy już, że pergaminowych dokumentów nie mogły całkowicie zniszczyć - jak podaje wersja oficjalna - wilgoć, grzyby, skoczogonki czy myszy. Zdecydowanie wykluczyli to eksperci - słuchacze Radia Kraków mogli się o tym przekonać słuchając reportażu śledczego Magdy Wadowskiej, który emitowaliśmy na naszej antenie. Ale to nie wszystko. By wykluczyć wszelkie wątpliwości, Radio Kraków zdecydowało się przeprowadzić eksperyment. Prowadzimy go od października 2014. Pięć kawałków pergaminu zostało przymocowanych do ziemi w lesie.
Posłuchaj co mówi dr Tomasz Skalski z Instytutu Zoologii UJ
Celem projektu jest oszacowanie tempa rozkładu pergaminu w czasie, poddawanego wszystkim naturalnym czynnikom degradacji jak woda, temperatura oraz czynniki biologiczne (grzyby, bakterie oraz drobne zwierzęta glebowe). Śledząc średnie tempo rozkładu pergaminu w interwałach czasowych możemy przewidzieć tempo jego dekompozycji po kilku i kilkunastu laty. Jeśli okaże się, że w warunkach naturalnych to tempo będzie niewielkie i nie przekroczy tylko kilku procent wagi pergaminu, pozwoli to wykluczyć całkowicie hipotezę, że pergaminy uległy całkowitemu zniszczeniu po sześciu latach przechowywania w skrytce. Eksperyment ten pozwoli zweryfikować sugerowaną w ekspertyzie biologicznej z 1946 roku zupełną biodegradację aktów założycielskich pod wpływem czynników biologicznych oraz wody.
Przygotowano pięć kart pergaminowych o rozmiarach A4, które zostały zważone, a następnie zamknięte w siatkach polietylenowych zapobiegających degradacji przez duże zwierzęta (ssaki) czy duże chrząszcze padlinożerne. Siatki te umieszczono w pięciu punktach w lesie, gdzie jest dobrze rozwinięta fauna glebowa oraz flora grzybowa. W każdym miejscu zastosowano również jako próbę kontrolną kartki papieru o podobnych wymiarach, wcześniej dokładnie zważone.
- Mamy przypadkowe miejsce, gdzie będziemy mogli zakopać jedną z naszych prób. Nasz materiał będzie mógł spokojnie się rozkładać - mówi dr Tomasz Skalski z Instytutu Zoologii UJ.
Po pół roku od chwili rozpoczęcia eksperymentu kartki papieru oraz pergaminu zostaną przeniesione do laboratorium, następnie osuszone i ponownie zważone. Pozwoli to określić jaki procent materii organicznej uległ rozkładowi. Następnie karty pergaminów ponownie zostaną przeniesione do lasu, by powtórzyć eksperyment.
(Magda Wadowska/ew)
