12 września instytucja świętuje 10. rocznicę inauguracji nowej siedziby przy Nadwiślańskiej. Jak nowoczesny budynek zmienił Podgórze? Rozmawiamy z Michałem Wiśniewskim badaczem i historykiem architektury, współzałożycielem Instytutu Architektury.
- Pamiętam konkurs architektoniczny, podczas którego wyłoniona została siedziba. Projekt krakowskich twórców od początku się wyróżniał - nie tylko był oryginalny, ale także zanurzony w ideach Tadeusza Kantora - mówi Michał Wiśniewski.
Projekt architektoniczny nowej bryły nawiązuje do rysunku Tadeusza Kantora „Człowiek ze stołem”. Bryła budynku ma przypominać stół i odwoływać się do kilku ważnych pomysłów Tadeusza Kantora: opakowania, ambalażu, pomników architektury niemożliwej. Koncepcja autorstwa IQ2 Konsorcjum (Wizja Sp. z o.o.- Stanisław Deńko, nsMoonStudio Sp. z o.o.- Piotr Nawara, Agnieszka Szultk, Kraków) została doceniona za ambitną próbę zbudowania przestrzeni publicznej będącej jednocześnie sceną i widownią – miejscem "spektaklu", gdzie tak jak w teatrze Kantora, likwidowane są granice między aktorem a widzem.
Nowa siedziba Cricoteki ma wielu fanów, ale nie wszystkim się podoba, nie jest ikoną "bezdyskusyjną". Pojawiają się zarzuty zbyt agresywnej ingerencji w nabrzeża Wisły, rdzewiejącej fasady (choć to akurat efekt zamierzony), czy wreszcie gentryfikacji dzielnicy i niekontrolowanego napływu turystów. Ten ostatni zarzut jest rzeczywiście poważny.
- Cricoteka jest trochę ofiarą tego toku rozumowania - zwraca uwagę Michał Wiśniewski. - Podgórze rzeczywiście stało się w ciągu tej dekady przestrzenią gentryfikacji, kolejną makietą dla turystów. To proces oczywiście niezależny od architektów czy programu instytucji, ale jednak zdecydowanie w tę tendencję się wpisujący. Niestety przestaliśmy zabiegać o przestrzeń wokół nas, miasta skapitulowały, odchodząc od świadomego tworzenia planów urbanistycznych.
Nowa Cricoteka została otwarta w 2014 roku. Siedziba Cricoteki to połączenie dwóch budynków – zabytkowej elektrowni i nowoczesnej konstrukcji.
W historycznym budynku od 1900 roku działała elektrownia komunalna. Po jej zamknięciu miejsce pełniło różne funkcje, był tu między innymi dom noclegowy i kąpielowy dla bezdomnych czy przychodnia lekarska. Obecnie w budynku starej elektrowni znajdują się biura Cricoteki, archiwum oraz sala teatralna, natomiast w części nowej – przestrzeń wystawiennicza, przestrzeń edukacyjna i kawiarnia.
Na otwarte dla publiczności obchody instytucja zaprasza od 12 do 15 września.
Galeria zdjęć
