Władza, która boi się pamięci, nie może nigdy osiągnąć demokratycznej dojrzałości – powiedział we wtorek, komentując decyzję rosyjskiego sądu o likwidacji stowarzyszenia Memoriał, jego członek i dyrektor Muzeum Auschwitz, Piotr Cywiński. Słowa Cywińskiego we wtorek wieczorem muzeum opublikowało na Twitterze.
Dyrektor Muzeum Auschwitz został członkiem Memoriału w 2015 r. "Odbieram tę decyzję jako bardzo ważny krok w kierunku coraz bardziej wspólnego myślenia i działania na rzecz pamięci o tak licznych, niewinnych ofiarach wielkich totalitaryzmów XX w., a także na rzecz spraw nierozerwalnie złączonych z przestrzeganiem praw człowieka i podstawowych wolności obywatelskich" – mówił wówczas Cywiński.
Międzynarodowe stowarzyszenie historyczno-oświatowe, dobroczynne i obrony praw człowieka Memoriał działa oficjalnie od 1989 r. Wśród jego założycieli byli m.in. Andriej Sacharow i Siergiej Kowalow. To niezależna pozarządowa rosyjska organizacja, która zajmuje się ochroną praw człowieka w Rosji i krajach byłego Związku Sowieckiego, a także dokumentuje i upowszechnia wiedzę o ofiarach komunistycznych represji. Istotną częścią działalności Memoriału są studia nad polskimi ofiarami represji, w tym zbrodni katyńskiej. W 2005 r. powstała Komisja Polska Stowarzyszenia.
Memoriał od 1992 r. ściśle współpracuje z Ośrodkiem Karta, tworząc Indeks Represjonowanych, który jest całościową imienną dokumentacją losów obywateli polskich represjonowanych przez organa władzy sowieckiej w latach 1939-56. Zweryfikowane dane publikowane są w postaci tomów obejmujących ofiary różnych kategorii represji.
Za walkę o ujawnienie prawdy o Katyniu stowarzyszenie zostało uhonorowane w 2012 r. przez ówczesnego ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego nagrodą Pro Dignitate Humana (Na rzecz godności ludzkiej).
W listopadzie br. Muzeum Auschwitz oraz Memoriał zawarły umowę o współpracy na polach edukacji i kultury pamięci, a także rozwoju badań nad historią związaną przede wszystkim z losem sowieckich jeńców w Auschwitz.
We wtorek Sąd Najwyższy Rosji nakazał likwidację Memoriału. Uznał, że stowarzyszenie naruszało przepisy o tzw. zagranicznych agentach. Przedstawiciele organizacji zapowiedzieli odwołanie od tej decyzji.
