76 lat temu, dekretem Krajowej Rady Narodowej z 5 lipca 1946 roku, komunistyczne władze powołały Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Dokument wszedł w życie 2 sierpnia tego samego roku, rozpoczynając niemal 45-letnią epokę, w której całość funkcjonowania mediów i życie intelektualne Polski były kontrolowane przez reżim komunistyczny. Dopiero 11 kwietnia 1990 roku Sejm uchwalił ustawę o zniesieniu cenzury. Przepisy weszły w życie dwa miesiące później.
Posłuchaj materiału Marcina Golca
Cenzurze sprzeciwiało się wielu przedstawicieli polskiej myśli i nauki. Głośne stało się wystąpienie Stefana Kisielewskiego na zebraniu Związku Literatów Polskich w 1968 roku, w którym zaprotestował przeciwko - jak to nazwał - "skandalicznej dyktaturze ciemniaków". Z cenzurą próbowano też walczyć poprzez jawne protesty, takie jak „List 34” z 1964 roku. Jednak najskuteczniejszym sposobem walki o wolność słowa okazało się utworzenie drugiego obiegu wydawniczego.
