Drugi, solowy album Igora Herbuta, zatytułowany „Żeremie”, jest kolejną, muzyczną podróżą w głąb siebie. Tym razem artysta zaczyna nie od melodii, lecz od słowa, a osobiste historie splata z subtelnymi dźwiękami, łemkowską wrażliwością i wspomnieniami z dzieciństwa. To płyta o miłości, rodzinnych korzeniach, przemijaniu i potrzebie zwolnienia w świecie, który nieustannie każe nam biec. Jak artysta sam przyznaje, coraz mocniej chce poznawać historię swojej rodziny i odkrywać to, co przez lata było naturalną częścią jego życia.
Posłuchaj rozmowy
Najpierw słowo, potem muzyka. Sześć lat pracy nad „Żeremiem”
W przeciwieństwie do poprzedniego solowego albumu „Chrust”, który początkowo miał być płytą instrumentalną, „Żeremie” narodziło się przede wszystkim ze słów. Igor Herbut przez kilka lat pisał wiersze, do których później tworzył muzykę. Pierwsze, surowe wykonania postanowił zachować i udostępnić słuchaczom w postaci dodatkowego materiału zatytułowanego „Darń”. To zapis chwil, w których słowo po raz pierwszy spotykało się z dźwiękiem fortepianu, bez poprawek i studyjnego dopracowywania. „Postanowiłem wpuścić słuchacza bliżej”- tłumaczy artysta.
Przed wejściem do studia Herbut miał już przygotowane pomysły aranżacyjne, ale dopiero wspólne granie z zespołem nadało piosenkom ostateczny kształt. Ważne okazało się także miejsce nagrań, otoczone górami i lasem, które sprzyjało improwizacji i muzycznym poszukiwaniom. Na płycie nie brakuje zaskakujących pomysłów brzmieniowych jak użycie skandynawskiej nyckelharfy, afrykańskich kongów, czy drobnych zmian harmonicznych, które potrafią całkowicie odmienić nastrój utworu. Herbut lubi, kiedy muzyka nie narzuca się odbiorcy. „Mniej znaczy więcej. Taki lekkie przytulenie słuchacza” - mówi o swoim podejściu do aranżacji.
Łemkowskie korzenie i historie, które nie powinny zniknąć
W „Żeremiu” wybrzmiewa także łemkowska tożsamość artysty. Igor Herbut wychował się w Przemkowie, w domu, w którym tradycja była czymś naturalnym. Rodzina mieszkała razem z dziadkami, dzięki czemu codzienność pokoleń i muzycznych oraz kulturowych światów nieustannie się przenikała. Mówiło się w dwóch językach, jeździło na watry, słuchało pieśni i opowieści o przeszłości.
Dziadek artysty miał dziesięć lat, kiedy w 1947 roku został przesiedlony na zachód Polski. Dziś jego wspomnienia stają się dla wnuka szczególnie ważne. W teledysku do utworu „Wagoniki” pojawia się właśnie on, człowiek, którego oczy, jak mówi Herbut „wiele widziały i są bardzo, bardzo mądre”. Wspólna praca nad klipem stała się okazją do poznania kolejnych rodzinnych historii. „Póki mogę, to chcę to zrobić”, przyznaje artysta, który coraz mocniej odczuwa potrzebę poznania własnych korzeni. Łemkowska wrażliwość jest obecna także w nastroju muzyki, choć na albumie nie pojawia się tekst napisany bezpośrednio w tym języku. Herbut szczególnie lubi słowa „Cne mi się za tobą”, oznaczające tęsknotę, ale niosące w sobie coś więcej niż zwykłe „tęsknię”. To właśnie w tym języku i jego emocjonalnym bogactwie odnajduje ważną część siebie.
Pokazać dziecku piękno świata
Ważnym wątkiem rozmowy jest również przekazywanie rodzinnej pamięci kolejnemu pokoleniu. Syn Igora Herbuta ma już siedem lat i coraz uważniej odkrywa świat. Artysta z radością obserwuje, jak chłopca poruszają rzeczy pozornie najprostsze, drzewa, śpiew ptaków czy szum morza. „Jest wrażliwcem”- mówi o nim z czułością. Wierzy, że z czasem będzie mógł pokazać mu także Beskid Niski, łemkowskie pieśni i tradycje. Nie chce jednak niczego narzucać. Sam jest ciekaw, co syn odkryje dla siebie w tej części rodzinnej historii. „Ja mu to wszystko pokażę. Nie wiem, co to będzie znaczyło dla niego. Wiem, co znaczy dla mnie”- podkreśla.
Ważne jest dla niego przede wszystkim bycie obecnym i uważnym ojcem, który pozwala dziecku poznawać świat we własnym tempie. Być może dlatego tak mocno wybrzmiewa w tej płycie potrzeba powrotu do źródeł. Sam artysta przyznaje, że choć wcześnie opuścił rodzinne strony, dziś coraz bardziej chce je zrozumieć. Łemkowskie słowo „dżerelo” oznacza źródło i właśnie w nim można odnaleźć jeden z kluczy do odczytania tytułu oraz emocjonalnej konstrukcji albumu.
Miłość potrzebuje szczerości, a życie spokojnego oddechu
„Żeremie” jest także płytą o różnych odcieniach miłości, jej obecności, braku, tęsknocie i trudnych momentach, które czasem poprzedzają prawdziwe zbliżenie. W utworze „Ocknij się” pojawia się metafora alarmu, który dzwoni trochę za wcześnie. To obraz sytuacji, w których nie wszystko jest jeszcze gotowe, a pewnych rzeczy nie da się przyspieszyć. Herbut podkreśla, że prawdziwa miłość nie powinna wyniszczać ani opierać się na strachu. Potrzebuje szczerości i dobrych intencji. „Taka miłość powinna być po prostu pozbawiona lęku” -mówi. Podobne przesłanie niesie cała konstrukcja albumu, pełna długich muzycznych oddechów, przestrzeni i spokojnych przejść.
Artysta, choć sam przyznaje, że jest pracoholikiem i nie zawsze potrafi zwolnić, coraz bardziej docenia małe rytuały i chwile uważności. Słuchanie winyli, samotny moment przy muzyce czy wspólne oddychanie z publicznością podczas koncertów pozwalają mu na chwilę zatrzymać się w codziennym biegu. „Cieszę się niezmiernie, że jest miejsce na takie powolne oddychanie”-przyznaje. Album kończy się jednak nie melancholią, lecz nadzieją i zaufaniem, że miłość może przetrwać nawet najtrudniejsze doświadczenia. Jedną z najważniejszych myśli, które towarzyszą Herbutowi, jest zdanie z jego własnego tekstu: „Jeżeli przyszłość nie mówi nic nowego, teraźniejszość ma coś do powiedzenia”. To być może najprostsza, ale i najważniejsza wskazówka płynąca z „Żeremia”, żeby czasem przestać wybiegać myślami do przodu i uważniej przyjrzeć się temu, co mamy tu i teraz.
