Turcja coraz mocniej zaznacza swoją obecność na Bałkanach – nie tylko sprzedając drony, ale także odnawiając zabytki i wspierając naukę języka tureckiego. O tym, jak Ankara buduje swoje wpływy i jak radzi sobie z kryzysem wewnętrznym, mówi dr Karolina Wanda Olszowska z Uniwersytetu Jagiellońskiego, szefowa Instytutu Badań nad Turcją.
-
Turcja na Bałkanach: między soft power a sprzedażą dronów
-
Dr Karolina Wanda-Olszowska: Turcy są zmęczeni, ale wciąż pełni nadziei
-
Kosowo, Macedonia i Turcja – gdzie kończy się kultura, a zaczyna polityka
-
Inflacja i drony. Dwa oblicza współczesnej Turcji
-
Neoosmańska polityka Ankary – jak Turcja buduje wpływy w regionie
Posłuchaj rozmowy
Neoosmańskie ambicje i soft power
Dr Karolina Wanda-Olszowska z Uniwersytetu Jagiellońskiego podkreśla, że Turcja od lat umacnia swoją obecność na Bałkanach, szczególnie w Kosowie, Albanii i Macedonii Północnej.
Turcja tworzy taki front państwowy, z jednej strony muzułmański, ale ten islam jest bardzo mało ortodoksyjny
– mówi ekspertka.
Tureckie działania nie ograniczają się jednak tylko do sfery religijnej. Władze w Ankarze inwestują w naukę języka tureckiego, odnawianie zabytków i wspieranie edukacji. Popularność zdobywają także tureckie seriale, które stają się elementem budowania miękkiej siły (soft power).
Mimo to, jak zaznacza Olszowska, mieszkańcy Kosowa coraz częściej oczekują od Turcji nie symbolicznego wsparcia kulturowego, ale konkretnych inwestycji gospodarczych.
Zbrojenie Kosowa i równowaga w regionie
Turcja była jednym z pierwszych krajów, które uznały niepodległość Kosowa, a obecnie dostarcza mu drony bojowe Bayraktar TB2.
Zdaniem dr Olszowskiej, te działania nie prowadzą jednak do większej niestabilności na Bałkanach.
Ekspertka zwraca uwagę, że wiele napięć w regionie jest podsycanych z zewnątrz – także przez prorosyjskie środowiska – jednak lokalne społeczności w większości nie dążą do eskalacji.
Turcja w Macedonii Północnej – kultura i turystyka
W Macedonii Północnej – jak zauważa Olszowska – widać silną obecność Turków, uczelni z kierunkami turkologii i wspólne inicjatywy kulturalne.
Byłam bardzo zaskoczona, ile tam jest Turków. Widziałam konkurs recytacji Koranu – żadnego loga sugerującego Turcję, ale bardzo prawdopodobne, że to tureckie pieniądze.
Dla Turków Macedonia Północna staje się również popularnym kierunkiem wakacyjnym – z powodu niższych cen i łatwiejszego dostępu niż do krajów strefy Schengen. „Turcy chcą wyjeżdżać do Europy, ale mają ogromny problem z wizami. W Macedonii nie trzeba mieć wizy, a jest taniej” – mówi Olszowska.
Kryzys gospodarczy i zmęczenie społeczne
W drugiej części rozmowy dr Olszowska zwraca uwagę, że Turcja zmaga się z narastającą inflacją – przekraczającą 30% – i pogłębiającymi się nierównościami społecznymi.
Choć kraj pozostaje politycznie podzielony, większość obywateli żyje dziś problemami dnia codziennego – cenami, niskimi dochodami i spadkiem wartości pieniądza.
Polityka w tle, nadzieja w gospodarce
Olszowska zaznacza, że mimo represji wobec opozycji i pogłębiającego się autorytaryzmu, Turcy wciąż wykazują odporność i nadzieję.
Jestem pod wrażeniem, jak mimo tych dużych problemów, Turcy radzą sobie z sytuacją. Są otwarci i gościnni.
Zdaniem ekspertki, prezydent Erdoğan koncentruje się dziś głównie na gospodarce – dążąc do odbudowy relacji handlowych, m.in. z Izraelem, oraz na ekspansji tureckich firm w projektach odbudowy Ukrainy i Strefy Gazy.
–
