Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Korupcja, wojna i plan pokojowy. Prof. Zoll o kulisach ukraińskiego kryzysu

Afera korupcyjna na szczytach ukraińskiej władzy wybuchła dokładnie w chwili, gdy Kijów szykował się do rozmów o planie pokojowym. - „Moment uderzenia jest nieprawdopodobny” – mówi w rozmowie z Radiem Kraków prof. Fryderyk Zoll - nie zza biurka, lecz z perspektywy reformatorów, samorządowców i zwykłych mieszkańców tego kraju w czasie wojny.

Korupcja, wojna i plan pokojowy. Prof. Zoll o kulisach ukraińskiego kryzysu
Prof. Fryderyk Zoll, fot. Jacek Bańka

Posłuchaj romowy

„Korupcja była problemem, ale Ukraina zrobiła gigantyczny wysiłek”

Profesor Zoll przyznaje, że choć nie jest analitykiem geopolityki, od trzech dekad widzi Ukrainę „od środka”. Jak podkreśla, obraz tego kraju w latach 90. i na początku XXI wieku był jednoznaczny: ogromna, wielopoziomowa korupcja, lokalne mafie, kontrola nad kierowcami, skorumpowane struktury uczelni i policji.

Ukraina była krajem niezwykle skorumpowanym, bardzo złożonym. Pamiętam, jak w latach 90. kierowca po drodze do Czerniowiec zmieniał tablice rejestracyjne ze względu na lokalne mafie

- wspomina.

Jednak - jak mówi - w ostatnich dwóch dekadach państwo to przeszło jedną z najbardziej spektakularnych transformacji w tej części Europy. Kluczowa była reforma samorządowa, którą profesor określa jako „fenomenalną”.

Gminy działają naprawdę bardzo dobrze. To sprawne samorządy, wolne od korupcji. Pieniądze zaczęły płynąć od dołu, procedury stały się przejrzyste.

Zmieniła się również policja drogowa, a wiele patologii, w tym korupcja rekrutacyjna, zaczęto systematycznie usuwać.

Jednocześnie profesor przypomina, że wojna zawsze psuje państwo:

To wojna obronna i ona psuje ludzi oraz instytucje. W sytuacji, kiedy rodzice muszą sobie odpowiedzieć na pytanie: czy zapłaciłbym, żeby mój syn uniknął mobilizacji - te odpowiedzi bywają różne.

To wojna uruchamia pokusy, których nie da się całkowicie wyeliminować w państwie walczącym o przetrwanie. Nie zmienia to faktu, że - jak mówi -żadnemu krajowi w regionie nie udało się zrobić tak dużego postępu w ograniczaniu korupcji.

Afera Jermaka. „To nie jest przypadek, że wybucha teraz”

Choć korupcja na wysokich szczeblach władzy wciąż się pojawia - co profesor otwarcie przyznaje - kluczowe jest jego spojrzenie na moment wybuchu afery, która doprowadziła do odsunięcia Andrija Jermaka.

Zoll powołuje się na analizy m.in. Marka Budzisza, wskazując, że działające w Ukrainie niezależne służby antykorupcyjne mają silne powiązania z USA. To jednak jedynie jeden z tropów.

Najważniejsze jest zestawienie kalendarza wydarzeń:

  1. Tuż po przedstawieniu planu pokojowego Donalda Trumpa - dokumentu, który wielu analityków uznaje za zbieżny z rosyjskimi oczekiwaniami - wybucha afera uderzająca w otoczenie prezydenta Zełenskiego.

  2. Jermak miał przewodzić ukraińskiej delegacji w rozmowach w Genewie dotyczących planu pokojowego.

  3. W momencie, gdy ma jechać do Genewy, zostaje wyłączony z procesu, a jego polityczne znaczenie zostaje zredukowane niemal do zera.

Profesor komentuje to jednoznacznie:

Moment uderzenia jest nieprawdopodobny.

Jego zdaniem trudno uznać to za przypadek. I choć - jak podkreśla -– „mówimy o spekulacjach”, zbieżność wydarzeń jest zbyt silna, by ją ignorować. Zwłaszcza w kontekście dwóch stron, którym osłabienie Zełenskiego może przynieść korzyści:

  • Rosji, która ogłosiła, że „nie uznaje Zełenskiego za prezydenta”.

  • Donalda Trumpa, który od dawna nie ukrywa niechęci wobec obecnych władz w Kijowie.

„Gruziński wariant” i ryzyko, które może zniszczyć Ukrainę od środka

Najbardziej alarmujący dla prof. Zolla jest jednak fragment amerykańskiego planu, który - jego zdaniem - może posłużyć Rosji do przeprowadzenia operacji destabilizacyjnej bez jednego wystrzału.

Chodzi o wymóg przeprowadzenia wyborów prezydenckich w ciągu 100 dni od podpisania porozumienia pokojowego.

To element gruzińskiego wariantu. Rosjanie będą robić wszystko, by ktoś został wybrany - nie prorosyjski wprost, ale taki, który wykorzysta zmęczenie wojną i zawód Zachodem.

Profesor przypomina przykład Rumunii, gdzie polityk Calin Georgescu w błyskawicznym tempie urósł z 2% do 30% poparcia, głównie dzięki aktywności na TikToku i wsparciu zewnętrznemu.

To są króciuteńkie filmiki, ale da się na nich zrobić kampanię, która wpłynie na wielu ludzi. Na to Rosja liczy.

Co jeśli Rosja wygra? Massala to przewidział

Profesor Zoll odnosi się do książki Carla Massali „Jeśli Rosja zwycięży”, którą uważa za lekturę obowiązkową.

Massala – jak podkreśla – rok temu przewidział scenariusz bardzo podobny do obecnego planu Trumpa: wymuszone rozmowy, chaos polityczny, wojna domowa w Ukrainie, zmiana władzy na prorosyjską i paraliż NATO.

Ta książka pokazuje, co się stanie, jeśli damy się w to wpuścić. Upadnie system bezpieczeństwa Zachodu, a Rosja odbuduje swoje imperium prostymi metodami.

Dlatego – jego zdaniem – każda próba osłabienia Ukrainy na tym etapie jest śmiertelnie niebezpieczna dla całego Zachodu.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki

  • Literatura azjatycka. Opowieści, które uczą patrzeć inaczej

  • Koniec utrudnień po kolizji na A4 w Balicach

  • Oko ważniejsze niż ręka. Maciej Szymanowicz o sztuce ilustrowania