Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Umiarkowana Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Klatki na wszy, kołtun i pierwszy gastroskop. Tak Kraków zmieniał światową medycynę

Gdzie byłby świat, gdyby nie klatki do karmienia wszy, pierwszy (skuteczny) gastroskop, wzierniki Jordana i kołtun? Trudno powiedzieć, ale z całą pewnością to Kraków dał światu wiele wynalazków, na które czekała medycyna (nie wiedząc nawet, że czeka). Czy w Krakowie powstanie Muzeum Historii Medycyny? Wesoła, gdzie dokonano tylu ważnych medycznych odkryć pustoszeje, a to przecież wymarzone miejsce dla takiej instytucji, która byłaby też centrum edukacyjnym.

Klatki na wszy, kołtun i pierwszy gastroskop. Tak Kraków zmieniał światową medycynę
Fot. Michał Chlipała

Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Ryszard Witold Gryglewski z Katedry Historii Medycyny UJ Collegium Medicum

Posłuchaj wypowiedzi

Oto kilka przykładów światowych osiągnięć krakowskiej medycyny, a także historycznych i unikalnych eksponatów, które znajdują się w zbiorach i czekają na godne miejsce:

Pierwszy, skuteczny gastroskop stojący u początków współczesnej gastroskopii. Pomysłodawca, prof. Jan Mikulicz-Radecki, to jeden z największych w historii, nie tylko polskiej, medycyny chirurg.

Instrumentarium narzędzi chirurgicznych prof. Ludwika Bierkowskiego to unikat z pierwszej połowy XIX w. Bierkowski jako pierwszy w Polsce przeprowadził operację w znieczuleniu eterowym w Polsce. Była to pierwsza potwierdzona w Polsce "operacja bezbolesna".

Klatki do karmienia wszy. Prof. Rudolf Weigl opracował skuteczną szczepionkę przeciw tyfusowi plamistemu, czym uratował setki, jeśli nie tysiące ludzi. Kilkakrotnie nominowany do nagrody Nobla.

Prezydent Krakowa, lekarz, prof. Józef Dietla wykazał, że nie ma czegoś takiego jak choroba kołtunowa. Wykluczył upust krwi (rozpowszechniony we ówczesnej medycynie) jako skuteczną terapię w zapaleniu płuc. Zachowany kołtun do dziś wzbudza emocje.

Drewniany stelażyk i szklana buteleczka to część wyposażania laboratorium prof. Edmunda Biernackiego. Do dziś w Polsce używa się określenia Odczyn Biernackiego, rzadziej Opad Biernackiego, czyli znane wszystkim OB. 

Wzierniki ginekologiczno-położnicze używane przez Henryka Jordana . Twórca znanego Parku Jordana był biegłym i cenionym położnikiem. Profesorem Chorób Kobiecych i Położnictwa UJ.

Sondy żołądkowe prof. Walerego Jaworskiego. Twórca krakowskiej szkoły gastrologii odkrył nową bakterię i nazwał ja vibrio rugula (dziś znana w świecie jako Helicobacter pylori). Jako pierwszy wymyślił skuteczny sposób obrazowania żołądka w RTG.

Co jest ciekawe, te rzeczy, o których my mówimy jako o unikatach, rewelacjach, wyjątkowo cennych dla historii medycyny, i także rzadkich, często na pierwszy rzut oka nie robią wrażenia. Trzeba wiedzieć, jaką mają za sobą historię, żeby właśnie docenić to, że to jest niezwykłe, że one są i że są w Krakowie, i że w ogóle ta krakowska medycyna była tak mocna. Gdybyśmy to spotkali na jakimś tak zwanym pchlim targów, nie zwrócilibyśmy na to najmniejszej uwagi, a prawdopodobnie nikt by też tego nie wystawiał, tylko wyrzucił do kosza jako coś zbędnego. 

Na szczęście całe to bogactwo i całą tę spuściznę udało się uratować. Niektóre z tych eksponatów, na przykład patomorfologii czy medycyny sądowej, to są zbiory bardzo wrażliwe, bo dotyczą już bezpośrednio szczątków ludzkich. O tym należy pamiętać.

Historia medycyny, jak i współczesna medycyna, jest częścią nie tylko Uniwersytetu, nie tylko Collegium Medicum, ale jest też częścią życia tego miasta. To jest historia pacjentów, historia lekarzy, historia wydziałów, historia Uniwersytetu wreszcie, historia nauki polskiej, a nawet i światowej. Musimy znaleźć siedzibę dla tych zbiorów. To jest najważniejsze. Najlepiej jeden z budynków historycznych znajdujących się przy ulicy Wesołej.

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

Najnowsze

  • Józef Hofmann – król fortepianu i wynalazca, którego świat zapomniał. Kraków przypomina o niezwykłym artyście

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

  • "Cracovia to coś więcej niż punkt w biznesowym portfolio". Okrągły stół nie rozwiał wątpliwości kibiców

  • Prezydent Gibała o pochówku zamachowca i upamiętnieniu ofiar. Kraków rozważa trzy rozwiązania

  • Kraków zaciska pasa. Wiadomo, na czym miasto chce oszczędzać w 2027 roku

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Szpital przekazał komunikat, strażacy zbierają na leczenie