Polskie Siły Zbrojne uczestniczą w misjach międzynarodowych od 1953 roku. Od tego czasu w 90 operacjach wzięło udział ponad 120 tysięcy żołnierzy i członków personelu wojskowego. Początkowo polskie kontyngenty wojskowe jako część sił pokojowych ONZ, specjalizowały się głównie w logistyce - transporcie żywności i broni oraz działaniach saperskich - w rozminowywaniu terenu, naprawach dróg i mostów. Na początku lat 90. Polacy przejęli zadania operacyjne. Niedługo potem rozpoczęły się misje bojowe, m.in. w Iraku i Afganistanie. 29 maja wojsko polskie obchodzi Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa.
Posłuchaj wypowiedzi
Odwiedzają groby poległych kolegów spotykają się na rajdach. Wspominają. W dniu Weterana Działań Poza Granicami Państwa #DzieńWeterana żolnierze opowiadają o misjach, tych w ramach #NATO ale i #ONZ w @RadioKrakow po 18.00 #Stangotowości pic.twitter.com/BBH7tvxgTR
— Joanna Gąska (@joanna_gaska) May 29, 2024
Najdłuższą i najtrudniejszą, była misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie. Na przestrzeni niemal 20 lat, służbę w rejonie kontrolowanym przez talibów, pełniło 33 tys. żołnierzy i pracowników resortu obrony narodowej. 44 nigdy nie wróciło do Polski a 200 odniosło poważnie rany. Dzięki wysiłkom polskiej armii w Afganistanie wyszkolono tysiące tamtejszych policjantów i żołnierzy. Polacy pomagali też przy budowie, dróg, sieci energetycznych, szkół i szpitali. Zdobywali doświadczenie w trudnych warunkach wojennych i chronili ludność cywilną.
W 2007 roku Polska zwiększyła swoje zaangażowanie w Afganistanie i przejęła odpowiedzialność za dwie afgańskie prowincje. Wtedy też wydarzył się incydent, który poskutkował pierwszym w powojennej Polsce procesem o zbrodnię wojenną. 16 sierpnia 2007 roku polscy żołnierze ostrzelali okolice Nangar Khel. Użyli moździerza i broni maszynowej. Część z pocisków spadła na wioskę. W wyniku ostrzału zginęło sześć osób a trzy zostały ciężko ranne. Wśród poszkodowanych były kobiety i dzieci. Wkrótce po zdarzeniu, żołnierze zostali oskarżeni o zabójstwo ludności cywilnej. Ostatecznie kwalifikacja czynu została zmieniona, ale oskarżeni zostali uznani za winnych złego wykonania rozkazu i skazani na kary więzienia w zawieszeniu.
Centralne Obchody Dnia Weterana #DzieńWeterana Na Placu Zamkowym w Lublinie z udziałem wicepremiera @MON_GOV_PL @KosiniakKamysz @RadioKrakow pic.twitter.com/iD6XBk2Zfn
— Joanna Gąska (@joanna_gaska) May 29, 2024
W szczytowym okresie służby, Polski Kontyngent Wojskowy w Afganistanie liczył ponad 2,5 tys. żołnierzy. Po zakończeniu misji ISAF, Polacy włączyli się w kolejną natowską misję o charakterze doradczo-szkoleniowym. Ostatnia, XIII zmiana liczyła maksymalnie 400 żołnierzy i pracowników resortu obrony narodowej. Pod koniec 2014 roku, koszty polskiej obecności wojskowej w Afganistanie przekroczyły 6 mld złotych.