Dlaczego nigdy nie powstała Zachodosławia – federacja zachodniosłowiańska złożona z Polaków, Czechów, Słowaków, a może i Serbów Łużyckich? W najnowszym odcinku „Rurytanii” Ziemowit Szczerek zabiera słuchaczy w podróż przez historię niezrealizowanych koncepcji politycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Głównym punktem wyjścia staje się idea federacji polsko-czechosłowackiej, promowanej podczas II wojny światowej przez rząd RP na uchodźstwie – projekt realny, choć ostatecznie porzucony w cieniu wielkiej polityki i konfliktów interesów.
Posłuchaj programu
Szczerek analizuje, dlaczego pomimo wspólnego zagrożenia ze strony Niemiec i ZSRR, federacja nie doszła do skutku. Przygląda się różnicom cywilizacyjnym, uprzedzeniom, historycznym zaszłościom – takim jak spór o Zaolzie – a także kalkulacjom politycznym rządów emigracyjnych Polski i Czechosłowacji. Porównuje planowaną federację do Jugosławii i wskazuje, dlaczego relacje czesko-polskie mogłyby w takim związku przypominać napięcia między Chorwatami a Serbami. Nie brakuje też refleksji nad współczesnymi echem dawnych koncepcji, takich jak Międzymorze czy Trójmorze.
„Rurytania” to nie tylko audycja o geopolityce alternatywnej. To także opowieść o tym, jak blisko bywało do stworzenia struktur, które mogły zmienić bieg historii regionu. To historia pomysłów rozpiętych między idealizmem a pragmatyzmem, romantyzmem a realpolitik – i pytanie, czy zjednoczona Europa Środkowa była (lub nadal jest) tylko marzeniem.
