Współczesna geopolityka Europy Wschodniej to nie tylko starcia militarne i gospodarcze, ale także walka o tożsamość, język i narracje historyczne. Jednym z najbardziej niebezpiecznych, a zarazem skutecznych narzędzi tej walki jest manipulacja przeszłością – redefiniowanie historii, zawłaszczanie dziedzictwa i zacieranie granic pomiędzy pojęciami, które dla narodów tej części Europy są fundamentami ich państwowości. O tym w podcaście "Rurytania..." Ziemowita Szczerka.
Posłuchaj
Ten podcast poświęcony jest problematyce niejednoznaczności i celowego zacierania różnic między pojęciami Rusi a Rosji – zjawisku, które od wieków wpływa na polityczne napięcia w regionie, a dziś zyskuje nowe, groźne oblicze. Pretekstem do tej rozmowy jest kontrowersyjna publikacja rosyjskiej monografii "Historia Litwy", promowana przez ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa, która – według wielu ekspertów – stanowi element propagandowej ofensywy Moskwy wobec sąsiadów.
W audycji Ziemowit Szczerek przygląda się, jak Rosja – poprzez reinterpretacje przeszłości – próbuje legitymizować swoje imperialne ambicje wobec byłych republik ZSRR, w tym Litwy, Ukrainy czy Białorusi. Omawia, w jaki sposób rosyjska polityka historyczna próbuje przypisać sobie spuściznę Rusi Kijowskiej, czym de facto neguje prawo innych narodów do własnej odrębności kulturowej i historycznej.
W podcaście nie zabraknie i perspektywy litewskiej, ukraińskiej i polskiej. Litewscy intelektualiści, tacy jak Alfredas Bumblauskas, alarmują, że brak rozróżnienia między Rusią a Rosją prowadzi do groźnych uproszczeń, które wspierają ekspansjonistyczne cele Moskwy. Z kolei na Ukrainie niektórzy, jak Ołeksij Arestowycz, próbują odwrócić tę narrację, postulując przywrócenie Kijowowi roli spadkobiercy nie tylko Rusi, ale i Rosji – tym samym próbując wygrać walkę o tożsamość przeciwnika jego własnymi metodami.
