Ziemowit Szczerek zabiera słuchaczy w podróż po tzw. Europie B, koncentrując się na regionie Bałkanów, gdzie seria tragicznych wydarzeń ujawniła brutalne konsekwencje niewydolnych instytucji państwowych. Szczerek pokazuje, że za pozorną stabilnością wielu pojugosłowiańskich państw kryje się systemowa korupcja, zaniedbania, brak przejrzystości i bezkarność władz.
Posłuchaj wypowiedzi
Serbia: katastrofa, która wywołała bunt
Punktem wyjścia dla rozważań Szczerka jest katastrofa budowlana na dworcu kolejowym w Nowym Sadzie w Serbii, podczas której zginęło 16 osób. Była ona bezpośrednim skutkiem zaniedbań przy inwestycji realizowanej przez chińską firmę bez należytych zezwoleń i nadzoru. Tragedia stała się katalizatorem dla masowych protestów, rozpoczętych przez studentów, które szybko ogarnęły cały kraj. Głównym postulatem nie była jednak zmiana partii u władzy, lecz przywrócenie sprawnego działania państwa: niezależnych sądów, rzetelnych mediów, instytucji kontrolnych i odpowiedzialności politycznej.
Macedonia Północna: 59 ofiar pożaru i korupcyjna sieć
W Macedonii Północnej do protestów doprowadził tragiczny pożar w klubie nocnym w miejscowości Koczani, gdzie zginęło 59 młodych ludzi. Zbyt duża liczba osób w obiekcie, łapówkarskie procedury wydawania zezwoleń i brak jakichkolwiek skutecznych inspekcji pokazały skalę zaniechań. Skutkiem były gwałtowne demonstracje i aresztowania urzędników, ale także poczucie, że państwo nie tylko nie chroni obywateli, ale im zagraża.
Czarnogóra: masakra i kryzys bezpieczeństwa
W Cetynii, byłej stolicy Czarnogóry, uzbrojony mężczyzna zabił 12 osób, w tym dzieci. Policja przez wiele godzin nie była w stanie go zatrzymać. Ta tragedia obnażyła słabość struktur bezpieczeństwa, doprowadzając do fali protestów, które objęły cały kraj. Żądano reform policji, konfiskaty nielegalnej broni i dymisji kluczowych polityków.
