Poniedziałek, 16 lis -3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

„Ex Machina”. Kiedy maszyna staje się człowiekiem?

Wyobraźmy sobie istotę, która mówi, myśli, czuje i reaguje jak człowiek. Ale człowiekiem nie jest – przynajmniej z biologicznego punktu widzenia. Czy mamy wtedy do czynienia z osobą, czy tylko z doskonałą iluzją człowieczeństwa? W „Państwie filozofów” Piotr Jędrzejewski i prof. Joanna Hańderek z Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiają o filmie Alexa Garlanda Ex Machina z 2014 roku.

„Ex Machina”. Kiedy maszyna staje się człowiekiem?
Kadr z filmu "Ex Machina"

Posłuchaj programu

Punktem wyjścia jest historia Avy – androidki stworzonej przez Nathana, genialnego, ale niepokojącego naukowca. Do jego odizolowanego domu-laboratorium trafia Caleb, młody informatyk, który ma sprawdzić, czy Ava jest już świadoma. Test Turinga wydaje się zdany, ale najważniejsze pytanie pozostaje otwarte: czy Ava naprawdę czuje i myśli, czy tylko perfekcyjnie naśladuje ludzkie zachowania?

Rozmowa prowadzi przez filozoficzne pytania o granicę między człowiekiem a maszyną, o świadomość, emocje, wolność i bunt. Czy to, że Ava potrafi manipulować, pragnąć ucieczki i sprzeciwić się swojemu stwórcy, oddala ją od człowieczeństwa – czy przeciwnie, właśnie do niego zbliża? Czy maszyna, która mówi „nie”, staje się kimś więcej niż tylko programem?

W audycji pojawia się także pytanie o Nathana jako współczesnego Stwórcę: matematycznego Boga, który projektuje życie, ale nie potrafi albo nie chce wziąć odpowiedzialności za to, co powołał do istnienia. Ex Machina zostaje zestawiona z mitem Frankensteina, Sartre’owską figurą Boga Ojca, transhumanizmem i współczesnym lękiem przed sztuczną inteligencją.

To odcinek o tym, czy człowieczeństwo da się rozpoznać po biologii, po emocjach, po świadomości, a może dopiero po potrzebie wolności. I o tym, że pytając o Avę, tak naprawdę pytamy także o siebie: kim jesteśmy, skoro nie mamy pewności, gdzie kończy się maszyna, a zaczyna człowiek?

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów