Święci Piotr i Paweł spotykają się z Victorem Frankensteinem, a Adam i Ewa z Wilhelmem z Baskerville. Taką literacką podróż przez epoki, idee i najważniejsze pytania ludzkiej egzystencji proponują autorzy książki „Wierz i czytaj. Rozmowy o literaturze i wierze”. To opowieść o dziełach, które – niezależnie od czasu powstania – nieustannie skłaniają do refleksji nad sensem życia, wiarą i kondycją człowieka. Jak przekonuje prof. Ryszard Koziołek, „to, co zbawia ten świat w rozumieniu ziemskim, to zdolność opowiadania”.
Posłuchaj wypowiedzi
Klasyka literatury odczytana na nowo – tak można najkrócej opisać książkę „Wierz i czytaj. Rozmowy o literaturze i wierze”. Profesor Ryszard Koziołek i dominikanin Roman Bielecki OP przyglądają się znanym dziełom literackim, odnajdując w nich nieoczywiste inspiracje teologiczne. Pokazują zarazem, że literatura może stać się narzędziem pomagającym zrozumieć człowieka, jego duchowość i najgłębsze pytania o sens istnienia.
To literatura świecka, niereligijna, która stawia problemy religijne czy teologiczne. Interesowało nas, w jaki sposób to robi i jak może uzupełniać dyskurs teologiczny. Chcieliśmy rozmawiać o książkach, które czyta się z innych powodów niż zainteresowanie wiarą
– mówi prof. Ryszard Koziołek.
Wśród omawianych utworów znalazły się m.in. „Frankenstein” Mary Shelley, „Serotonina” Michela Houellebecqa, „Raj utracony” Johna Miltona czy „Wyznania” św. Augustyna. Jak podkreśla autor, rozmowy były okazją do przekraczania granic między dyscyplinami.
To dawało nam impuls do transgresji czy też „kłusownictwa”: literaturoznawca zapuszczał się na terytorium teologii, a teolog na teren literaturoznawstwa. Niektóre z tych książek wyrastają z dialogu, inne ze sporu z treściami teologicznymi, ale wszystkie stawiają pytania, które pozostają aktualne
– dodaje prof. Koziołek.
Autor zwraca również uwagę na wyjątkowy charakter samego aktu lektury.
– Naturalne jest dla nas to, że przebiegamy tekst oczami, a cała reszta związana z rozumieniem i odkodowaniem znaczeń rozgrywa się w naszym umyśle. Jest to niesłychanie ważny moment w cywilizacji języka, ponieważ ostatecznie sprowadza proces czytania do formy czynności intymnej – podkreśla.
Prof. Ryszard Koziołek jest polonistą, literaturoznawcą, eseistą i rektorem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autor licznych książek, m.in. „Zdobyć historię. Problem przedstawienia w «Twarzy księżyca» Teodora Parnickiego” (1999), „Znakowanie trawy albo praktyki filologii” (2011), „Dobrze się myśli literaturą” (2016) oraz „Wiele tytułów” (2019). W 2010 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia za książkę „Ciała Sienkiewicza. Studia o płci i przemocy”, a w 2017 roku Nagrodę im. Kazimierza Wyki za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki i krytyki literackiej.
