Było ich czterech: żołnierz w armii cesarza Dioklecjana - Florian, książę, biskup praski , misjonarz – Wojciech, czeski książę - Wacław i biskup krakowski - Stanisław – wszyscy czterej męczennicy, święci kościoła katolickiego. W Polsce otaczani byli kultem stopniowo, ale dopiero wszyscy razem stali się ważnym znakiem świętych patronów Królestwa Polskiego, ważnym w wymiarze politycznym i społecznym, ważnym dla władców i dla hierarchów kościelnych, ważnym także w procesie państwowotwórczym. W historycznym wydaniu Kola kultury o świętych patronach Królestwa Polskiego mówił dr Piotr Kołpak z Pracowni Inwentaryzacji i digitalizacji zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, autor m. in. licznych publikacji dotyczących kultury religijnej i pamięci historycznej późnego średniowiecza w tym książki pt. „Kult świętych patronów Królestwa Polskiego w czasach Jagiellonów”. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.
Posłuchaj wypowiedzi
„Kult świętych patronów Królestwa Polskiego w czasach Jagiellonów”
Książka Piotra Kołpaka jest pierwszą próbą monograficznego opracowania znaku władzy w postaci symbolu czterech świętych patronów Królestwa Polskiego w późnośredniowiecznej Polsce i osadzenia go w szerokim kontekście kulturowo-politycznym. Z tego powodu nie należy tej książki traktować jako zbiór tradycyjnych monografii poszczególnych świętych wchodzących w skład zespołu patronalnego: biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, biskupa praskiego i misjonarza Wojciecha, czeskiego księcia Wacława i rzymskiego męczennika Floriana. Skonstruowaną w ten sposób w pierwszej połowie XV stulecia koncepcją grupy patronów królestwa od początku posługiwano się w kontekście takich zjawisk, jak: zmagania polityczne władców z przedstawicielami episkopatu, spory między hierarchami kościelnymi, krystalizowanie się narodu polskiego czy osobista dewocja ludzi władzy. W książce opracowano kolejne przekazy pisane oraz ikonograficzne, zbadano ich możliwości transmisyjne oraz postawiono pytania o ich znaczenie dla nadawców i odbiorców. Pozwoliło to wpisać ów interesujący znak władzy w całość kulturową. Choć analiza zjawiska sprawia wrażenie kontemplowania wybrakowanej mozaiki kultu świętych orędowników, to w rezultacie pozwala zrozumieć ideę świętego patronatu nad państwem polskim w czasach jagiellońskich.
