10 kwietnia 1525 roku na Rynku Głównym w Krakowie ostatni wielki mistrz Krzyżacki Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny królowi Zygmuntowi Staremu. Hołd Pruski uruchomił ciąg zdarzeń prowadzących do zainicjowania przez Prusy I rozbioru Polski i powstania zdecydowanie wrogich Polsce Niemiec. Prawda i mit o stosunkach polsko-niemieckich, od Mieszka I do I rozbioru Rzeczpospolitej w rozmowie z prof. Andrzejem Chwalbą, krakowskim historykiem, autorem ponad trzydziestu książek, zarówno monografii naukowych jak i tych przeznaczonych dla szerszego grona odbiorów w tym publikacji „Nie będzie Niemiec…” (współautor Wojciech Harpula) poświęconej tysiącletnim stosunkom polsko-niemieckim. Program prowadzi Jolanta Drużyńska. Środa 28 października g. 21.05. Program dostępny także na kanale YouTube RK.
„W.Harpula : W badaniu z 2024 roku Niemcy stosunkowo często wymieniają wśród skojarzeń polskie cechy charakteru: gościnność, serdeczność , otwartość …”
A.Chwalba : To dobrze, że Niemcy dziś tak o nas myślą. Kilka pokoleń wstecz widzieli w Polakach element szkodliwy dla cesarskich Niemiec, zaprzęgli machinę państwa i zainwestowali spore środki w dzieło wynarodowienia mieszkańców Wielkopolski i Pomorza. W 1939 roku byliśmy dla nich „słowiańskimi podludźmi” nadającymi się tylko do niewolniczej pracy dla „rasy panów”. Polacy nie pozbawili życia milionów obywateli Niemiec, nie obrócili Berlina w morze gruzów. Nic dziwnego, że historia bardziej ciąży nam niż Niemcom.
[…]
Symetrii we wzajemnych stosunkach politycznych, militarnych czy gospodarczych nie było w X wieku i nie ma jej również dziś. Najgłębsza nierównowaga między Polską a światem niemieckim występowała w obszarze, który można nazwać cywilizacyjnym – czy się to komuś podoba czy nie, to za pośrednictwem Niemców przyjmowaliśmy nowe idee, rozwiązania prawne, organizacyjne, urbanistyczne, architektoniczne, kulturalne .[…] Natomiast jeśli chodzi o znaczenie polityczne w Europie i potencjał wojskowy, był moment, kiedy najpierw Korona Królestwa Polskiego, a następnie Rzeczpospolita Obojga Narodów grały w tej samej lidze co rządzone przez Habsburgów święte Cesarstwo Rzymskie”.
Andrzej Chwalba, Wojciech Harpula „Nie będzie Niemiec… Polska-Niemcy. Tysiąc lat wojny i pokoju”, s. 20-21 Warszawa 2026
