Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Uniwersytet w państwie policyjnym

Kolejne spotkanie z cyklu „Krakowska Loża Historii Współczesnej” poświęcone było publikacji prof. Piotra Franaszka „Jagiellończyk”. Działania Służby Bezpieczeństwa wobec Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 80. XX wieku".

Uniwersytet w państwie policyjnym
Na zdjęciu od lewej :J.Woleński, P. Franaszek, R. Graczyk, B. Wildstein. Foto.IPN


Tytułowy "Jagiellończyk" - to kryptonim sprawy obiektowej prowadzonej przez Służbę Bezpieczeństwa przez blisko dwadzieścia lat, pomiędzy wrześniem 1970 a styczniem 1990 roku. Jej celem było gromadzenie wszelkich informacji dotyczących Uniwersytetu Jagiellońskiego, jego pracowników i studentów. "Na podstawie tych informacji - pisze we wstępie autor - podejmowano działania nazywane w żargonie SB "ochroną Uniwersytetu" . [...] w ocenie członków PPR/PZPR oraz funkcjonariuszy UB/SB szkoły wyższe oraz instytucje naukowe, zwłaszcza Polska Akademia Nauk , były dla władz wyjątkowo niebezpieczne , ze względu na dużą koncentrację inteligencji, w znacznej mierze kontestującej zasady funkcjonowania tzw. socjalistycznego państwa. Demonstracja takich postaw była szczególnie widoczna w marcu 1968 roku oraz przez całą dekadę lat 80. XX w. [...]".

Dzięki książce prof. Piotra Franaszka dowiadujemy się, jak przebiegała ta inwigilacja : jakie SB zastosowała środki, jak była poinformowana o sytuacji na UJ i jakie to przynosiło korzyści władzom politycznym.

Dziś, stawiając pytanie o ówczesną kondycję Uniwersytetu , nie możemy ominąć kwestii centralnej: na ile najstarsza polska uczelnia zachowała wtedy autonomię, w jakim stopniu była jawnie ograniczana, a w jakim była sterowana metodami operacyjnymi?

Chodzi więc o to, na ile kontrola UJ przez komunistyczną policję polityczną była skuteczna. Ale także o to, jakie były postawy studentów i kadry UJ wobec tej kontroli, a w szczególności wobec prób nagabywania do tajnej współpracy z SB. To pytanie o etos uniwersytecki – zarówno w ujęciu historycznym (jak było?), jak i współczesnym (co z tego wynika dla dzisiejszej kondycji Uniwersytetu?).

Próbą poszukania odpowiedzi na te pytania była październikowa dyskusja w Krakowskiej Loży Historii Współczesnej .

W dyskusji udział wzięli prof. Piotr Franaszek, autor publikacji "Jagiellończyk", prof. Jan Woleński i Bronisław Wildstein. Spotkanie prowadził Roman Graczyk.

[

Posłuchaj:  

]

[

Posłuchaj:  

]

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki