Jak polityka ostatnich kilkuset lat wpływała na stołeczność lub niestołeczność Krakowa, czy historia i pamięć pomagały miastu w jego rozwoju czy były raczej hamulcem modernizacyjnych zmian ? O politycznych determinantach losów Krakowa Jolanta Drużyńska rozmawiała z prof. Jackiem Purchlą, historykiem sztuki i ekonomistą, specjalistą z zakresu dziedzictwa kulturowego i historii miast, założycielem i wieloletnim dyrektorem Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie.
Posłuchaj wypowiedzi
Na czym polega fenomen Krakowa ?
"Polityka - pisze we wstępie do książki "miasto i polityka.Przypadki Krakowa" - prof Jacek Purchla - od początku w istotny sposób determinowała losy Krakowa. Jako silny ośrodek władzy książęcej i biskupiej, a nastepnie stolica Krolestwa Polskiego, już w średniowieczu stał się nie tylko przedmiotem, ale i podmiotem wielkiej polityki". Znaczenie Krakowa jego rozwój i jego polityczny tryumf jako stolicy imperium Jagiellonów "stał się wkrótce przyczyną upadku miasta [...] Peryferyjne połozony w stosunku do rozrastającego się na północny wschód państwa [...] tracił stopniowo znaczenie polityczne, aż do bolesnego upadku u schyłku XVIII wieku .
Dzieje stołeczności Krakowa są pouczającą lekcją złożonych relacji między miastem a polityką [...] legenda królewskiej metropolii już na przełomie XVIII i XIX wieku była czynnikiem decydującym o jego losach. Trwałość i siła stygmatu stołeczności Krakowa to intrygujący dla urbanologa przykład znaczenia dziedzictwa materialnego i niematerialnego jako czynnika rozwoju miasta [...] Relacja pomiędzy miastem a polityką to w przypadku Krakowa nie tylko funkcja polskiego losu ! Kraków to także Europa Środka, w której przez dwieście ostatnich lat wiele razy zmieniały się granice i systemy polityczne. Decyzje przesądzające o losach miasta zapadały także w Wiedniu, Berlinie i Moskwie... Tak było w czasach monarchii Habsburgów, podczas okupacji hitlerowskiej i po roku 1945."
( Jacek Purchla - " Miasto i polityka. Przypadki Krakowa" . s. 7 - 8 , Wydawnictwo Universitas 2018 )
