Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Russkij mir a sprawa polska

„Patriotyzm polski to wstający z grobu upiór, który gotów pić krew żywych ludzi” - pisał twórca teorii polskiej intrygi, główny ideolog rosyjskiego XIX- wiecznego nacjonalizmu konserwatywnego Michaił Katkow. Jaką rolę w budowaniu nowoczesnego ruskiego miru odegrała polska irredenta i czy ówczesny antypolonizm może przydać się współczesnej rekonkwiście imperium rosyjskiego ? O tym mówi w programie „Historia kołem się toczy” krakowski historyk dr hab. Henryk Głębocki, pracownik naukowy Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalista od dziejów Europy Wschodniej, zwłaszcza Imperium Rosyjskiego i sowieckiego. Program prowadzi Jolanta Drużyńska.

Russkij mir a sprawa polska
Alegoria Polski walczącej z Rosją - kartka pocztowa z 1902 roku Wydawnictwa Salonu Malarzy Polskich w Krakowie.) / fot. internetowy dom aukcyjny / onebid.pl

"Specyfiką funkcjonowania Rosji jako organizmu o strukturze imperialnej, przynajmniej do połowy XIX wieku., był pragmatyzm wobec okrain ( peryferii). Jego stabilność podtrzymywana była kosztem integrowania lokalnej elity z rosyjską arystokracją i biurokracją. Ceną za lojalność podbitych krajów szczególnie na zachodzie, zwykle wyżej rozwiniętych niż rosyjskie centrum, było utrzymanie szeregu przywilejów miejscowych elit, jak Niemcy bałtyccy, czy testowanie granic autonomii, jak w przypadku Finlandii i królestwa Polskiego. To przednowoczesne imperium po raz pierwszy zetknęło się z tak silnym oporem na swych okrainach ( może poza wyjątkiem Kaukazu ) dopiero w Przypadku Polaków.

(…)

Zderzenie z polskimi aspiracjami narodowymi, szczególnie na obszarach Kraju Zachodniego, przyspieszyło również proces modernizacji imperium i tworzenia się w jego ramach nowoczesnej rosyjskiej świadomości narodowej (…) Wyzwania modernizacyjne zmuszały do redefinicji własnej tożsamości państwowej i narodowej, wpływały na tworzenie zmodernizowanej formy rosyjskiej wspólnoty. Jak wykazuje wielu badaczy, czynnikiem przyspieszającym proces budowania nowoczesnego modelu rosyjskiego nacjonalizmu stało się właśnie zderzenie z polską tożsamością. W ciągu XIX stulecia przestrzenią, w której do tego doszło był przede wszystkim Kraj Zachodni, zwłaszcza przez słowianofilów, panslawistów i nacjonalistów uważany za serce „rosyjskiego świata”.

H. Głebocki : „Co zrobić z Polską? Sprawa polska w ideologiach i strategiach imperium rosyjskiego i sowieckiego wobec peryferii (od Mikołaja I do Stalina), Warszawa 2024 ( fragment)

Russkij mir” – ilustracja Olgi Kuzminy, 2015 / Wikipedia / Википедия

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki