Poniedziałek, 16 lis -3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Prasowy obraz stanu wojennego

Z badań Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadzonych w listopadzie 2021 roku wynika, że tylko niespełna połowa dorosłych Polaków pamięta dokładną datę wprowadzenia stanu wojennego. Gdy pamięć zanika społeczeństwa stają się łatwym obiektem manipulacji dla mediów, które o stanie wojennym formułują skrajnie odmienne , niemające często wiele wspólnego z prawdą, opinie . O obrazie stanu wojennego w polskiej prasie w historycznym wydaniu Kola Kultury mówił Jakub Krupa politolog, doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych UJ, autor wydanej przez Ośrodek Myśli Politycznej książki zat. „Stan wojenny w narracjach prasowych. Analiza rocznicowych numerów wybranych dzienników ogólnopolskich” . Program prowadziła Jolanta Drużyńska.

Prasowy obraz stanu wojennego
fot. domena publiczna

J.Drużyńska rozmawia z J.Krupą

Jakub Krupa - „Stan wojenny w narracjach prasowych. Analiza rocznicowych numerów wybranych dzienników ogólnopolskich„

Kreowane przez media uniwersa symboliczne i opowiadane historie wskazujące bohaterów i winnych, mają fundamentalne znaczenie dla postrzegania historii najnowszej przez obywateli. Pamięć zbiorowa nie opiera się bowiem na indywidualnym doświadczaniu sytuacji, a na przekazie, w który wierzymy i który przyjmujemy za część naszej tożsamości.

W 2021 roku CBOS przeprowadził sondaż, z którego wynika, że mniej niż połowa badanych potrafi wskazać datę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce . Mimo tak znikomej wiedzy społeczeństwa co do faktów, symbolika stanu wojennego jest często wykorzystywana w dyskursie publicznym do porównania obecnej sytuacji politycznej z tą z lat osiemdziesiątych.

W książce przeprowadzono analizę rocznicowych numerów trzech tytułów prasowych (i ich późniejszych modyfikacji): Trybuny Ludu (później: Trybuny i Dziennika Trybuna), Gazety Wyborczej i Naszego Dziennika w latach 1982-2019.

W uniwersum symbolicznym wykreowanym przez „Trybunę Ludu”, stan wojenny jest zbawienną operacją, która zapobiegła wojnie domowej i nieogrzewanym mieszkaniom w zimie. Generał Jaruzelski i jego współpracownicy to bohaterowie.

W drugim, które reprezentują „Trybuna” i „Dziennik Trybuna”, stan wojenny był wydarzeniem tragicznym dla dwóch stron i wina za jego wprowadzenie spoczywa zarówno na władzy, jak i na opozycji. Generał Jaruzelski wziął na swe barki ogromny ciężar, jest mężem stanu i patriotą, który uratował Polskę przed inwazją radziecką. Należy mu się wdzięczność i szacunek.

W trzecim, kreowanym przez „Gazetę Wyborczą”, stan wojenny to wydarzenie niosące wiele krzywd i szkód, lecz osoby odpowiedzialne za jego wprowadzenie kilka lat później zdecydowały się na rozmowy przy Okrągłym Stole, który był dla Polski „błogosławieństwem”.

W czwartym, które podtrzymuje „Nasz Dziennik”, stan wojenny to jednoznaczne zło wyrządzone na narodzie polskim przez „zdrajców” ojczyzny którzy nigdy nie ponieśli odpowiedzialności za wyrządzone krzywdy. Generał Jaruzelski nazywany jest dyktatorem i targowiczaninem.

Przytoczone uniwersa różnią się od siebie tak diametralnie, że w niektórych stan wojenny był wprowadzony legalnie – w innych nie; w niektórych liczba ofiar stanu wojennego wynosi 14-16, w innych 58, a jeśli uwzględnić także lata następne: 100.

Jakub Krupa, Stan wojenny w narracjach prasowych. Analiza rocznicowych numerów wybranych dzienników ogólnopolskich, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2021.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów