Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Za prawo i wolność... Bolesław i Andrzej Rozmarynowiczowie

Ojciec i syn. Adwokaci. Przedstawiciele krakowskiej inteligencji, którzy symbolizują doświadczenie pokolenia, które przeżyło ważne i dramatyczne momenty zarówno w swojej osobistej historii, jak i historii społeczeństwa i narodu. Bolesław i Andrzej Rozmarynowiczowe i ich Kraków w XX wieku będą bohaterami programu RK i IPN „Posłuchaj historii”. O działalności krakowskich adwokatów mówił dr Wojciech Paduchowski z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie zajmujący się historią społeczno-gospodarczą oraz wojskowością, a także psycho i socjohistorią. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.

Za prawo i wolność... Bolesław i Andrzej Rozmarynowiczowie
Bolesław Rozmarynowicz / fot. AIPN Andrzej Rozmarynowicz / fot. Archiwum UJ

J.Drużyńska rozmawia z W.Paduchowskim

Ich życie to nie film to materiał na film.

Bolesław i Andrzej Rozmarynowiczowie - to prawie cały wiek XX w perspektywie historii życia tych dwóch krakowskich prawników. Międzywojenny Kraków, polityka, samorząd, pieniądze. Wojna, konspiracja, Armia Krajowa, Auschwitz, ul. Kanonicza. Po wojnie, komunizm, więzienie, Kościół, adwokatura, Solidarność, Okrągły Stół, wybory 89.



Bolesław

Bolesław jeszcze w 1932 r., wydawał się być daleki od myśli o współpracy z obozem sanacyjnym. Publicznie mówił: „W Polsce jest jeden Dziadek, jeden Dziadorz i 31 [milionów] dziadów”. Była to zdecydowana i ostra krytyka rządów piłsudczykowskich w kraju. Nie ma bowiem wątpliwości, że owym „Dziadkiem” był marszałek Piłsudski

Pomimo wyraźnego zakazu władz naczelnych Chrześcijańskiej Demokracji zawierania sojuszy z listami rządowymi zarząd okręgowy stronnictwa na czele z Rozmarynowiczem, który był wówczas syndykiem „Głosu Narodu” złamał dyscyplinę i zawarł porozumienie z Bezpartyjnym Blokiem Pracy Gospodarczej, którym kierował urzędujący prezydent miasta Krakowa Mieczysław Kaplicki. Fakt ten opublikowano w „Głosie Narodu”.

W Krakowie doszło do rozłamu w ChD, część działaczy związała się z obozem rządowym inna zaś z Stronnictwem Narodowym. „Głos Narodu” znalazł się w grupie zwolenników współpracy gospodarczej z BBWR. Zarząd Główny ChD zawiesił krakowski Zarząd Okręgowy a jego agendy objęła Rada Wojewódzka. W ten sposób dr Rozmarynowicz znalazł się w politycznym obozie władzy. Korfanty wykluczył go z ChD, a pozostali członkowie Zarządu Okręgowego w Krakowie zostali skreśleni z listy członków stronnictwa.



Bolesław Rozmarynowicz więzień KL Auschwitz nr 911 / 1941 / fot. zbiory Państwowego Muzeum Auschwitz -Birkenau w Oświęcimiu

Andrzej

W 1939 r. był dorastającym chłopakiem szukającym możliwości walki z okupantem. Do krakowskiej konspiracji wstąpił jako 18-latek w 1941 r., przyjmując w ZWZ pseudonim „Andrzej”. Kraków znał doskonale, tutaj się urodził i w tym mieście zdążył przed wybuchem wojny ukończyć cztery klasy gimnazjum im. Jan III Sobieskiego. W 1942 r., już po przemianowaniu ZWZ na AK, rozpoczął szkolenie w tajnej podchorążówce piechoty. Ćwiczenia i wykłady odbywały się w Lasku Wolskim, w poaustriackich fortach oraz w prywatnych mieszkaniach, również w mieszkaniu rodziny Rozmarynowiczów przy ul. Kanoniczej.

Występował przed władzami komunistycznymi w bardzo wielu sprawach reprezentując poszczególne parafie. Był również konsultantem prawnym środowiska krakowskiego ZNAK-u a tym samym Tygodnika Powszechnego. Reprezentował m.in. rodziny studenta polonistyki UJ Stanisława Pyjasa oraz zastrzelonego w Nowej Hucie ucznia technikum Bogdana Włosika. Współtworzył małopolską Solidarność będąc jej doradcą prawnym. W końcu w 1989 r. został senatorem I kadencji.

wejście do kamienicy przy ul. Kanoniczej 11 , gdzie mieszkali Rozmarynowiczowie /fot. Muzeum Krakowa

 tekst : W. Paduchowski (IPN) 

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki