Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Spór o „Żołnierzy Wyklętych”

Władze komunistyczne przedstawiły podziemie zbrojne po 1945 roku jako zjawisko marginalne o charakterze kryminalnym, którego uczestnikami są zdrajcy, reakcjoniści wrogowie ludu. Spór o "żołnierzy wyklętych" toczy się w wymiarze: historycznym, politycznym i merytorycznym, ale także w obszarze pamięci, gdzie z „czarną legendą” walczy „biała legenda”, próbująca pospolite przestępstwa dokonywane przez niektórych członków podziemia usprawiedliwiać walką o niepodległość. O żołnierzach podziemia niepodległościowego, którzy do dziś budzą tak skrajne emocje mówił w cyklu RK i IPN „Posłuchaj historii” dr Maciej Korkuć, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie, wykładowca Uniwersytetu Ignatianum, autor i współautor książek, artykułów i rozpraw naukowych oraz publicystycznych poświęconych najnowszym dziejom Polski, dziejom totalitaryzmów, walk zbrojnych i oporu społecznego w latach 1939-1989, strukturom i metodom pracy aparatu bezpieczeństwa. Program prowadzi Jolanta Drużyńska.

Spór o „Żołnierzy Wyklętych”
"Ogień " odbiera raport w obozie w Gorcach latem 1946 r. / AIPN

Dzieje antykomunistycznego podziemia zbrojnego należą do najbardziej zafałszowanych okresów w historii Polski. Propaganda komunistyczna przedstawiała podziemie zbrojne po 1945 roku. Jako zjawisko marginalne, o charakterze kryminalnym, bez zaplecza społecznego i stosunkowo łatwo i szybko zlikwidowanego. Konspiratorzy ukazywani byli przez propagandę komunistyczną w filmie, literaturze i sztuce jako ludzie zdeprawowani, okrutni, skompromitowani współpracą z niemieckim okupantem.
Wizerunek żołnierzy antykomunistycznego podziemia zbrojnego został w oczach społeczeństwa skutecznie wykrzywiony i zakłamany, co można obserwować jeszcze dziś w dyskursie publicznym dotyczącym tego tematu”

Grzegorz Jeżowski „Krakowscy Wyklęci” przedmowa do katalogu wystawy w Muzeum Krakowa ( fragment)

Zarówno w latach 1945 -1946 jak i w okresie późniejszym Kraków był centrum operacji przeciwko podziemiu niepodległościowemu w całym województwie. Od końca 1945 roku. Stało się to szczególnie istotne, albowiem województwo krakowskie w statystykach UB i wojska znajdowało się w czołówce obszarów, gdzie aktywność podziemia stworzyła realne niebezpieczeństwo paraliżu lokalnych struktur politycznych i administracyjnych komunistów. W 1946 roku. Region ten wysuwał się na pierwsze miejsce wśród regionów traktowanych przez komunistyczne władze jako województwa „zagrożone” (…) jesienią 1946. wojewoda krakowski(…) stwierdzał wprost, że „akcja band leśnych na terenie województwa przybrała takie rozmiary, że [jej] zlikwidowanie przez MO i UB jest niemożliwe”. W niektórych gminach anemiczne organizacje partyjne PPR zaczynały działać w konspiracji. Z punktu widzenia UB stałym problemem była nienawiść mieszkańców do bezpieki i ich pomoc dla niepodległościowej partyzantki”

Maciej Korkuć - „Kraków na mapie zbrojnego oporu niepodległościowego” w : „Krakowscy wyklęci” katalog do wystawy w Muzeum Krakowa ( fragment)

Oddział Henryka Lewczuka „Młota” działający w latach 1945-1947 w Obwodzie Chełmskim WiN / AIPN

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki