19 października 1984 r. funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa uprowadzili, następnie torturowali i zamordowali, ks. Jerzego Popiełuszkę – kapelana „Solidarności”. Dzień jego porwania i początku gehenny został ustanowiony Narodowym Dniem Pamięci Duchownych Niezłomnych. Żyli w różnym czasie, wywodzili się z bardzo różnych środowisk, różne było też ich zaangażowanie w działalność patriotyczną, wielu zapłaciło za nią najwyższą cenę. O tych najmniej znanych, zapomnianych, pochodzących z Małopolski w programie RK i IPN „Posłuchaj historii” mówiła specjalizująca się w historii Kościoła dr hab. Łucja Marek z Biura Badan Historycznych krakowskiego oddziału IPN. Program prowadziła i Jolanta Drużyńska.
J. Drużyńska rozmawia z Ł. Marek
Pamięć o „Duchownych Niezłomnych”
– w 40 rocznicę męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki
19 października 1984 r. funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa uprowadzili, następnie torturowali i zamordowali, ks. Jerzego Popiełuszkę – kapelana „Solidarności”, związanego ze środowiskiem robotniczym Huty Warszawa, który zasłynął z płomiennych kazań i patriotycznych Mszy św. w intencji Ojczyzny sprawowanych w kościele pw. św. Stanisława Kostki na Żoliborzu w Warszawie. Męczennik za wiarę – ofiara reżimu komunistycznego – stał się symbolem duchownych, którzy w duchu patriotyzmu na przestrzeni dziejów Ojczyzny angażowali się w działania na rzecz jej suwerenności i rozwoju. Dzień jego porwania i początku gehenny został ustanowiony Narodowym Dniem Pamięci Duchownych Niezłomnych. W tym dniu – obchodzonym jako święto państwowe – oddajemy hołd kapłanom „bohaterom, niezłomnym obrońcom wiary i niepodległej Polski” (Ustawa z dnia 4 października 2018 r.).
„W okresie, gdy Polska utraciła wolność i zniknęła z map Europy to duchowni często byli depozytariuszami utraconej państwowości i wychowywali do wolności poszczególne pokolenia” – podkreślili pomysłodawcy ustanowienia tego święta. Na przestrzeni minionego wieku, naznaczonego zniewoleniem, dwiema wojnami, dwoma totalitaryzmami, wśród tych, którzy wzmacniali ducha narodu byli m.in.: ks. Ignacy Skorupko, o. Maksymilian Kolbe, ks. Stefan Frelichowski, bp Michał Kozal, ks. Józef Stanek, ks. Michał Pilipiec, ks. Michał Rapacz, ks. Rudolf Marszałek, ks. Zygmunt Kaczyński, bp Antoni Baraniak, ks. Władysław Findysz, ks. Józef Wójcik, ks. Roman Kotlarz, ks. Franciszek Blachnicki, o. Honoriusz Stanisław Kowalczyk OP, ks. Antoni Kij i wielu, wielu innych.
40. rocznica męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki to okazja do wspomnienia mniej znanych kapłanów z południa Polski, którzy swoją postawą i działalnością zasłużyli na pamięć i miano „Duchownych Niezłomnych”, m.in.:
ks. Franciszek GOŁBA (1862-1944) – orientalista, społecznik i organicznik z Bachowic
ks. Jan Leon ZIÓŁKOWSKI (1889-1940) – kapelan wojskowy, zamordowany w Katyniu
ks. Andrzej NIWA (1900-1940) – kapelan wojskowy, zamordowany w Charkowie
o. Hilary Januszewski (1907-1945) – karmelita, przeor w Krakowie, ofiara KL Dachau
ks. Józef Fudali (1915-1954) – wikariusz w Liszkach, zmarł w więzieniu w trakcie odbywania kary
ks. Stanisław PALIMĄKA (1933-1985) – proboszcz w Klimontowie, tragicznie zmarły
Motorem ich działania była miłość do Kościoła, Ojczyzny i bliźniego, wyrażająca się w służbie i pełnym poświęceniu, a nawet gotowości oddania życia, jeśli zajdzie taka konieczność. „Liczę się z tym, że mogą mnie internować, mogą aresztować i spreparować skandal, ale nie mogę przecież zaprzestać tej działalności, która jest służbą Kościołowi i Ojczyźnie” – zanotował ks. Jerzy Popiełuszko. Podobną postawę zachowało wielu z w/w. Mając świadomość grożącego im niebezpieczeństwa nie zaprzestali pracy na rzecz wolności i zwyciężania zła dobrem.
Ksiądz Rudolf Marszałek SChr, kapelan i żołnierz podziemia niepodległościowego, stracony w 1948 r. w więzieniu na Mokotowie, pisał w liście do swojej rodziny:
„Być wolnym, a jednak czuć się niewolnikiem, to chyba najstraszniejsze uczcie. A jednak jest ono w sercach nas wszystkich. I te pęta niewoli szatańskiej chcemy zerwać, my, garstka szaleńców, którzyśmy się wyrzekli wszystkiego - nawet prymitywizmu życiowego – domu rodzinnego – wszelkiej wygody, a wzięliśmy na siebie trud i krwawy znój. Walczymy dziś o wolność całego narodu, by poprzez mogiły tych, co polegli, śladem krwi naszych blizn szedł każdy obywatel, myślący i czujący tak jak my. Ku zwycięstwu sprawiedliwości”.
tekst. Łucja Marek ( IPN)
