Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Bój w dolinie Dunajca we wrześniu 1939 roku

To było starcie Dawida z Goliatem. Prawie dwukrotnie większe siły niemiecko - słowackie zaatakowały polskie oddziały broniące granicy RP w dolinie Dunajca we wrześniu 1939 roku. Zmagania zakończyły się 6 września zajęciem Nowego Sącza. O przygotowaniach polskiej obrony, micie "rycerskiego Wehrmachtu", niespodziewanym - słowackim uczestniku walk na Podhalu i w Beskidach dyskutowali w programie RK i IPN "Posłuchaj historii": dr Dawid Golik ( IPN o/Kraków) i dr Teodor Gąsiorowski (IPN o/Kraków). Program prowadziła Jolanta Drużyńska.

 Bój w dolinie Dunajca we wrześniu 1939 roku
Żołnierze niemieccy oraz słowaccy pozują na tle polskiego posterunku granicznego w 1939 r. (ze zbiorów Dawida Golika)

Posłuchaj wypowiedzi

Zmagania militarne Polaków w pierwszej połowie XXwieku , stanowią nieprzerwanie jeden z najczęściej poruszanych wątków z najnowszych dziejów naszego kraju. Począwszy od okresu I wojny światwej i udziału w niej polskich oddziałów zbrojnych, w tym przede wszystkim Legionów, przez walki o granice odrodzonej Rzeczpospolitej po działania w okresie II wojny światwej i aktywność partyzancką w pierwszych latach  po jej zakończeniu - stanowią jedną z osi, na której opierają się rozważania na temat historii i roli Polski w ostatnim stuleciu . Na tym tle, w porównaniu z np. dziejami Armii Krajowej, Powstaniem Warszawskim  czy dzialanoscią tzw. żołnierzy niezłomnych, na plan dalszy w ostatnich latach zostały odsunięte badania związane z kampanią polską 1939 roku, która stanowiła przecież pierwszy etap przeciwstawiania się Polaków dominacji niemieckiej i sowieckiej.


            Dzieje walk żołnierzy polskich z połączonymi siłami wojsk niemieckich i slowackich w dolinie Dunajca są jednymi z tych dramatycznych epizodów, które pokazują stan przygotowania kraju do obrony i przebig kampanii polskiej w 1939 roku.

Przemarsz oddziałów niemieckich przełomem Dunajca w Pieninach 3 września 1939 r. (ze zbiorów Dawida Golika)

Zachowały się dokumenty  o stratach poniesionych przez oddziały niemieckie i słowackie biorące udział w walkach w dolinie Dunajca, trudne do oszacowania są jednak straty strony polskiej.  Z uwagi na prowadzone działania wojenne, szybkie wycofywanie się z zajmowanych przez Niemców i Słowaków pozycji  nie było czasu na  odpowiednie udokumentowanie walk, nie zachowały się szczegółowe dane na temat zabitych i rannych żołnierzy Wojska Polskiego. Najprawdopodobniej przez kilka pierwszych dni września zginęło ok. 40 żołnierzy, ok. 50 zostało rannych a liczba jeńców przekroczyła 100 osób. Znaczne straty były w zdobytym i porzuconym przez Polaków sprzęcie. Niewątpliwie największe straty poniosła ludność cywilna, która ucierpiała zarówno  na skutek przetaczania się forntu, jak i niemieckich dzialań odwetowych.

Zabici na trasie przemarszu wojsk niemieckich w południowej Polsce rzekomi "partyzanci" (AIPN)

Na podstawie zachowanych dokumentow udało się ustalić, że między 1 a 6 września zginęły przynajmniej  53 osoby, w tym większość w wyniku akcji odwetowych. Niemieccy żolnierze z 2. Dywizji Górskiej odpowiedzialni za akcje odwetowe i celowe niszczenie mienia ludności cywilnej na Podhalu i w Beskidach nigdy nie odpowiedzieli za swoje zbrodnie.  

D.Golik /jd

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki