Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Plantacyje - historia krakowskich Plant

Planty - symbol Krakowa, powstały w miejscu starych krakowskich murów obronnych i są dla wielu mieszkańców także granicą i horyzontem właściwego Krakowa. Planty to blisko 200 lat fascynującej historii i  o niej z Andrzejem Nowakowskim dr polonistyki, fotografikiem, dyrektor wydawnictwa Universitas. , autorem historyczno-fotograficznego albumu "planty" rozmawiała Jolanta Drużyńska

Plantacyje  - historia krakowskich Plant
Planty. Fot. A.Sadkiewicz

Posłuchaj wypowiedzi

Decyzję o zlikwidowaniu fortyfikacji podjęły władze austriackie (1805–1806). W planie „upięknienia” Krakowa (1808) widać zapowiedź
Plant: aleje otaczające miasto. Prace rozbiórkowe, kontynuowane w dobie Księstwa Warszawskiego (1809–1812), były finalizowane przez
władze utworzonego w 1815 roku Wolnego Miasta Krakowa. 

                                         *   *    *  

Planty, pierwszy krakowski park publiczny, były najwybitniejszą realizacją urbanistyczną Wolnego Miasta. Wedle tworzonej przez siebie legendy pomysłodawcą miał być prezes Senatu Stanisław Wodzicki (1764–1843) ale Protokoły Senatu nie potwierdzają tej tezy. autorem pomysłu (1817) i ukończonego w 1821 roku projektu był Feliks Radwański starszy (1756–1826) emerytowany profesor krakowskiego uniwersytetu, architekt, senator Wolnego Miasta.

                                    *  *  *

Krótka charakterystyka Plant, jaką przed osiemdziesięciu laty dał Karol Estreicher w znakomitym przewodniku po Krakowie, wciąż
jest aktualna:
Otaczają pierścieniem całe stare śródmieście, stanowią jedną z najpiękniejszych ozdób i osobliwości miasta. Licznie rozstawione ławki
ułatwiają odpoczynek, tak że Planty są dziś, zwłaszcza wieczorem, ulubionym miejscem przechadzek krakowian, a w dzień ważną arterią komunikacyjną dla pieszych, wolną od niepokoju ulicy […]. Czy na wiosnę, kiedy z końcem kwietnia i początkiem maja panuje tu najpiękniejsza
młoda zieloność, gdy kwitną kasztany i krzewy, czy w upały letnie, gdy szukamy cienistego chłodu, czy wśród ulewy, wichru i błyskawic,
– mieniące się barwami jesieni, tajemnicze i zatarte w mgle listopadowej, czy okryte śniegiem i szronem, śpiące wśród mrozów zimowych,
– w świetle księżyca, czy w blasku słońca, – rano kiedy rzadkimi są przechodnie, wśród gwaru i pośpiechu dnia, o późnej porze nocnej, – zapełnione tłumem niedzielnym, czy puste, – zawsze sprawiają Planty swym pięknem wielkie wrażenie"

( cytaty za:  A.Sadkiewicz "Planty" Univeristas 2020 )

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki