Jest rok 1920. Odrodzona po 123 latach niewoli Rzeczpospolita toczy zacięty bój z Armią Czerwoną. Tymczasem europejskie mocarstwa w zamian za pokój z bolszewicką Rosją są gotowe przehandlować Polskę. O pierwszej zdradzie Zachodu Jolanta Drużyńska rozmawiała ze znanym historykiem prof Andrzejem Nowakiem (UJ) autorem książki " Pierwsza zdrada Zachodu.1920 - zapomniany appeasement'
Posłuchaj wypowiedzi
Upalne lato 1920 roku. Armie sowieckie stoją pod Warszawą, Polacy gotują się do bitwy ostatecznej. Na kongresie Międzynarodówki panuje triumfalny nastrój, wszak „po trupie białej Polski wiedzie droga do pożaru, którego płomienie ogarną świat”. Przeciw pomocy dla Polski strajkują angielscy dokerzy, Czechosłowacja wykorzystuje okazję, by zająć Zaolzie. Sytuacja jest dramatyczna, ale Niemcy nie wyglądają na wystraszonych, bowiem sowieccy wysłannicy w Berlinie przekonują, że nie przekroczą ich granicy. Armia Czerwona oddaje Niemcom Działdowo.
Zachód występuje w obronie Polski, rokuje z Sowietami. Na konferencji w Spa jak zwykle oschły wobec Polaków Lloyd George wymusza na premierze Grabskim akceptację granicy na Linii Curzona. Każda cena jest warta pokoju, a w końcu Rzeczpospolita sama sobie winna. Każda cena jest warta przetrwania. A jaką cenę byli gotowi zapłacić nasi sojusznicy?
Pojęcie appeasementu jest powszechnie kojarzone z kapitulacyjną polityką względem Hitlera, której najbardziej haniebnym owocem było oddanie Niemcom Czechosłowacji. W swojej ksiązce Andrzej Nowak używa tego terminu do opisania ściśle tajnych działań, które w 1920 roku państwa zachodnie podjęły wobec Polski.
( z opisu wydawcy ksiązki WL)
Andrzej Nowak - historyk, sowietolog, kierownik Zakładu Historii Europy Wschodniej na UJ, profesor zwyczajny w Instytucie Historii PAN. Wykładał historię Polski i Rosji na wielu zagranicznych uniwersytetach, m.in. na Harvardzie, Cambridge, Columbia University. Autor dwudziestu kilku książek, dwukrotny laureat Nagrody Klio (w 1995 za „Jak rozbić rosyjskie imperium” i w 2001 za „Polska i „trzy” Rosje. Studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego”), trzykrotny – Nagrody Rektora UJ za wybitne osiągnięcia naukowe (2009, 2010, 2011), oraz m.in. laureat Nagrody im. Jerzego Giedroycia.
W 2018 roku laureat nagrody głownej Konkursu Historycznego Ministra Spraw Zagranicznych w kategorii najlepsza publikacja w języku polskim z zakresu historii polskiej dyplomacji za pracę pt "Pierwsza zdrada Zachodu.1920 - zapomniany appeasement".
