Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Nie było życia dla Cyganów..."

Ginęli w obozach koncentracyjnych i obozach pracy a także w zatłoczonych gettach żydowskich. Wędrujące tabory rozstrzeliwano w lasach i wsiach. Setki miejsc na terenie okupowanej Polski przez Niemców w czasie II wojny światowej, a także na terenie m. in. dzisiejszej Ukrainy, Białorusi, Litwy, w Chorwacji, w Czechach i w samych Niemczech przypominają o Holokauście Romów i Sinti. Cyganie ratowali się ucieczką, buntem takim, jak ten w KL Auschwitz-Birkenau w 1944 roku, ale też walką w ruchu oporu. O zagładzie i walce Romów w czasie II wojny światowej w Kole Kultury 2 sierpnia rozmawiali prof. Sławomir Kapralski socjolog i antropolog z Instytutu Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego i Jolanta Drużyńska.

"Nie było życia dla Cyganów..."
Grupa Cyganów w obozie w Bełżcu. Fot. W.Sieredzki dla nazistowskiej ”Krakauer Zeitung”/NAC

Posłuchaj wypowiedzi

Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu podaje, że "podczas wojny zginęło około 35 spośród 50 tys. zamieszkujących przedwojenną Polskę Romów, zarówno tych prowadzących wędrowny tryb życia, jak i tych od wielu już lat osiadłych. Szacunkowa liczba Romów eksterminowanych w obozach koncentracyjnych wynosi 500 tysięcy osób: mężczyzn, kobiet i dzieci. Ilu ich zginęło w egzekucjach na miejscu schwytania? Tego nikt nie jest w stanie podać. Po 1945 r. pozostało w Polsce ok. 12-15 tys. Romów."

- Całkowitej liczby zamordowanych Romów w Europie nie poznamy nigdy - mówi profesor Sławomir Kapralski, pół miliona to "liczba symboliczna"  wskazująca na romskie cierpienie i poczucie subiektywnej straty...

Na terenie dawnego Generalnego Gubernatorstwa odnotowanych zostało, jak do tej pory, 180 miejsc, w których dokonano mordu na Romach.

Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie

Na pomnikowej tablicy w borzęckim lesie (Borzęcin Dolny), gdzie zostali zamordowani przez Niemców Cyganie z Polskiej Romy (dwadzieścia dziewięć osób), obok informacji o dacie mordu, znalazł się fragment wiersza Papuszy: "Nie było życia dla Cyganów w mieście/ i na wsi zabijali, zabijali nas. Co robić? Szły z dziećmi Cyganki w las,/ daleko w las, by nie znalazły nas niemieckie psy".

Pomnik został odsłonięty w 2011 roku (zrekonstruowany po zniszczeniu w 2016 r.) podczas XII Taboru Pamięci Romów. Autorką pomnika jest romska artystka Małgorzata Mirga -Tas.

Zbiorowa mogiła Romów zamordowanych w Żabnie przez Niemców w 1943 roku

fot.J.Drużyńska

Zbiorowa mogiła Romów  z grupy Bergita Roma (93 osoby) na cmentarzu w Szczurowej

fot.J.Drużyńska

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki