Poniedziałek, 16 lis -2 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Nade wszystko kochały wolność... bohaterki z gór

Energiczne, otwarte na ludzi, dumne matki ratujące innych, konspiratorki, przewodniczki, kurierki, łączniczki - wszystkie wpisały się w sposób znaczący w historię okupacji w czasie drugiej wojny światowej. "Gdy przystępowały do walki były w pełni świadome ryzyka. Doskonale wiedziały, jak wiele mogą stracić, zdawały sobie sprawę zarówno z szans jak i z zagrożeń, wiedziały, że jako kobiety ryzykują prócz utraty życia również utratę godności" - pisze Agata Puścikowska , dziennikarka, reportażystka w swojej książce "Waleczne z gór". O "cichych" bohaterkach wojennej okupacji z Agatą Puścikowską rozmawiała w Kole kultury Jolanta Drużyńska.

Nade wszystko kochały wolność... bohaterki z gór
Helena Marusarzówna podczas zawodów w Zakopanem w 1935 roku. Fot.NAC

Z Agata Puścikowską rozmawia Jolanta Drużyńska

Ze znajomością historii Podhala, Gorców, Bieskidów - czy w ogóle terenów na południe od Krakowa bywa różnie. Do świadomości zbiorowej przez ostatnie dziesiątki lat  przebiło się mocne i nośne hasło, powracające jak nieznośna czkawka nie tylko na Podhalu "Goralenvolk". Historia zdrady, realne osoby renegatów, dramat i wstyd przewijają się w pamięci zbiorowej. Paradoksalnie, wstyd tego dotyczący odczuwają nie tylko potomkowie kolaborantów, lecz także potomkowie patriotów, walecznych i oddanych Polsce [...]

A przecież ogromna większość górali z przerażeniem przyjmowała zarówno wybuch wojny, jak i - tym bardziej - kolaborację części góralskiej społeczności.

Dlaczego jednak historia zdrady dość mocno zakorzeniła się w polskiej pamięci, podczas gdy historię bohaterstwa nadal trzeba odkrywać ?

[...]

Jeśli mówi się o bohaterach z gór, jeśli przywołuje się ich biografie, to najczęściej wspomina się mężczyzn [...] Mężczyzn śmiałych, dzielnych, wspaniałych, których historie na szczęście zostały dobrze zachowane, spisane, opracowane. 

Bronisława Staszel-Polankowa podczas zawodów w Zakopanem w 1935 r. Fot. NAC

Warto jednocześnie, mówiąc o ludziach gór walczących z okupantem przypominać też kobiety, dotąd szerzej nieznane. Równie heroiczne jak mężczyźni, a bywa, że dające z siebie nawet więcej niż oni. Pomijanie ich, świadome lub nie, to błąd. Gdyby nie one, opór byłby daremny ..."

Wstęp w: Agata Puścikowska "Waleczne z gór ", ZNAK, 2021

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów