Wtorek, 17 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

"Ginęli, bo byli Polakami..."

Ukrywana przez dziesiątki lat, pochłonęła znaczną część liczącej ok 1,5 miliona polskiej diaspory w ZSRS . Tzw. Operacja polska NKWD w latach 1937 - 38 była najbardziej krwawym etapem w długim ciągu prześladowań Polaków przez władze sowieckie w okresie międzywojennym. O zagładzie Polaków w Związku Sowieckim z Anną Zechenter ( IPN) i dr. hab. H.Głębockim (UJ/IPN) rozmawiała w Kole Kultury Jolanta Drużyńska

"Ginęli, bo byli Polakami..."
Funkcjonariusz NKWD z oddziału egzekucyjnego, lata 30-te XX wieku.Opis "Zagłada Polaków w Związku Sowieckim" A.Zechenter. Fot. domena publiczna

Posłuchaj wypowiedzi

"Operacja polska NKWD w latach 1937 - 38 zamknęła  wieko nad trumną Rzeczpospolitej  Obojga Narodów - wymordowano bowiem i wygubiono jej potomków z terenów na wschód od nowej granicy " - pisze we wstępie do książki "Zagłada Polaków w Związku Sowieckim" (IPN 2019) - jej autorka Anna Zechenter. Ludobójcza "operacja polska", najbardziej krwawy etap w długim ciągu prześladowań naszych rodaków przez władze sowieckie w czasach przedwojennych, była kulminacją terroru uderzającego od 1917 roku z różnym nasileniem we wszystkich obywateli Rosji Sowieckiej i ZSRS, a zarezem pierwszym ludobójstwem popełnionym na Polakach" 

Ludowy komisarz spraw wewnętrznych ZSRS Nikołaj Jeżow (piąty od lewej w dolnym rzędzie) na spotkaniu NKWD  poświęconym wprowadzeniu masowych represji ZSRS , czerwiec 1937. Fot. Centrum Naukowo-Informacyjne „Memoriał” w Moskwie./AIPN

Operacja polska była aktem ludobójstwa na mieszkańcach tzw. dalszych Kresów - podkreśła Henryk Głebocki ("Operacja Polska NKWD 1937 -1938". Teki edukacyjne IPN)  - a także na Polakach mieszkających w innych rejonach Związku Sowieckiego. Zbrodni dokonano na mocy rozkazu nr 00485 z 11 sierpnia 1937 roku, wydanego przez szefa NKWD Nikołaja Jeżowa. Rozkaz ten oznaczał regularne polowanie na osoby narodowości polskiej. Akcja trwała od sierpnia 1937 do listopada 1938.

Pierwsza strona kopii  rozkazu nr  00485  otrzymanej przez oddział NKWAD w Charkowie  Fot. domena publiczna


 W  wyniku "tzw. "operacji polskiej" w latach 1937-38 zginęło co najmniej 111 tys. naszych rodaków (szacunkowe dane sięgają nawet 200 tys. zamordowanych), a prawie 29 tys. osób zostało zesłanych do łagrów.

jd

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki